Zonsverduistering drukte productie zonnepanelen met 70 procent

Energiebedrijf Essent berekende de verwachte productieterugval op basis van weersmodellen, voorspellingen van zonnestraling en de zonneopbrengst op een vergelijkbare dag. De grootste dip vond plaats tussen 19.45 en 20.00 uur. Dat het procentuele effect zo fors was, heeft een logische verklaring: de eclips vond vroeg in de avond plaats, toen zonnepanelen al weinig produceerden. In absolute hoeveelheden bleef het weggevallen volume daardoor relatief beperkt.

Stroomprijs schiet omhoog
‘Onze inschatting was een daling van ongeveer 70 procent in de productie van zonne-energie van onze klanten, en kijkende naar de markt denken we dat onze inschatting goed was’, duidt Jonah Smans, energiemarktanalist bij Essent. Helemaal exact is het effect achteraf lastig vast te stellen, omdat ook het gedrag van klanten – meer of minder afname van het stroomnet – de meetresultaten beïnvloedt.

Rond de grootste dip in zonnestroom was ook een flinke prijspiek op de energiemarkt zichtbaar. Die piek is echter niet uitsluitend toe te schrijven aan de eclips. Door de hoge temperaturen was er veel vraag naar elektriciteit, onder meer door airconditioners, terwijl er tegelijk weinig windenergie beschikbaar was. De zonsverduistering lijkt daarmee volgens Essent slechts een beperkte rol te hebben gespeeld in de hoge stroomprijs. Klanten met een vast of variabel energiecontract merkten de prijspiek bovendien niet direct in hun stroomtarief. Klanten met een dynamisch contract wel.

Europees net bleef stabiel
De Europese transmissiesysteemoperatoren – de beheerders van de Europese hoogspanningsnetten – waren goed voorbereid op de eclips. De maximale afname van zonne-energieopwek door de verduistering bedroeg in Europa meer dan 9 gigawatt, in lijn met de prognoses. Ondanks die aanzienlijke daling bleef de netfrequentie stabiel en waren er geen significante afwijkingen van de streefwaarde van 50 hertz. De hoogspanningsnetbeheerders melden lessen uit de eclips te trekken om de voorbereiding op de volgende eclips voor 2027 verder te verbeteren.

‘Het voorspellen van wind- en zonne-energie is ons dagelijkse werk. Hoe beter we weten hoeveel duurzame energie er beschikbaar zal zijn, hoe beter we onze inkoop daarop kunnen afstemmen. Een zonsverduistering is daar een uniek voorbeeld van’, aldus Smans.

Volgende eclips grotere uitdaging
De vorige zonsverduistering in 2025 was al aanleiding voor uitgebreide voorbereiding bij netbeheerders. Op 2 augustus 2027 vindt opnieuw een gedeeltelijke zonsverduistering plaats, ditmaal rond 11.00 uur. Omdat zonnepanelen dan volop produceren, kan het tijdelijke wegvallen van zonnestroom een veel groter effect hebben op de energiemarkt.

‘Deze zonsverduistering was voor ons een mooie oefening. Volgend jaar kan de impact een stuk groter zijn en is goed voorspellen dus extra belangrijk’, besluit Smans.