Solar Carports: ‘Kijk minder naar de kosten en meer naar maximale waardecreatie’

Wat doe jij bij PerPetum Energy?
‘Wij ontwikkelen, bouwen, financieren en beheren duurzame energieprojecten voor bedrijven, met name grote verbruikers. Onze benadering is holistisch. We combineren onder andere pv, batterijen, laadinfra, maar ook power-to-heat en slimme energiesturing. België is inmiddels te klein voor ons, we internationaliseren sterk. Ik ben countrymanager Nederland, waar we sinds dit jaar serieus aan de slag zijn. Inmiddels hebben we diverse projecten in ontwikkeling, met zonnepanelen op land, op water en combinaties van grond, dak en parkings.’

In hoeverre zijn solar carports al mainstream?
‘De eerste werden al 10 jaar geleden gebouwd. De grote doorbraak blijft echter uit. Dat heeft een duidelijke reden. De capex, oftewel de kosten voor realisatie, is significant hoger dan zon op land of dak. De return on investment is een stuk lager. In subsidies zijn ze ook nooit als aparte categorie opgenomen. Dat gezegd: veel bedrijven hebben geen grond voor zonnepanelen en het dakoppervlak is vaak niet voldoende om het verbruik met eigen opwek af te dekken. Een parkeerplaats is een essentieel onderdeel van de bedrijfsactiviteiten. Mensen, werknemers en bezoekers moeten kunnen parkeren, maar die kan ten minste dubbel worden benut.’

Die overdekken met zonnepanelen is wel logisch, ondanks de kosten?
‘De stroom die je ermee produceert is een stuk goedkoper dan elektriciteit uit gascentrales. Een bedrijf creëert zo prijszekerheid, voor de komende 20 tot 25 jaar. Zo’n overkapping gaat oververhitting van auto’s tegen: dus meer comfort en minder loeiende airco’s en dus minder CO₂-uitstoot. Daarnaast elektrificeert ons wagenpark sterk.’

De combinatie met laadpalen voor elektrische auto’s (ev’s) ligt voor de hand…
‘Temeer vanwege de match met het zonneprofiel. Een zwembad, kantoor, pretpark, winkelcentrum… Er wordt doorgaans overdag geparkeerd. Laden wanneer de zon volop schijnt betekent bovendien direct lokaal verbruik, wat het net ontlast. De stroomprijzen zijn dan ook het laagst. Daarnaast kunnen bedrijven die zonnestroom natuurlijk zelf verbruiken. In België is bovendien sprake van een additioneel voordeel.’

Dat is?
‘Regenwater dat op een parkeerplaats valt, wordt wettelijk gekenmerkt als vervuild water. Je moet extra zuiveringsstappen doorlopen voordat je het kunt inzetten voor bedrijfsprocessen, bijvoorbeeld het spoelen van toiletten, het reinigen van vloeren of productie. Het water dat op de zonnepanelen van een solar carport terechtkomt, wordt beschouwd als zuiver water. Je kunt dat opvangen en bufferen.’

Dat heeft waarde?
‘We rekenden dat door voor een bedrijf dat sceptisch was over het nut van een solar carport. Het bleek goud waard. Dit effect wordt doorgaans niet meegenomen in de businesscase. Vlaanderen behoort tot de Europese top 3-regio’s met waterschaarste, onder meer vanwege de hoge bevolkingsdichtheid en verstedelijking. Bovendien is er sprake van klimaatverandering; er valt nog steeds evenveel regenwater als vroeger, maar niet met dezelfde frequentie en vaak veel tegelijk.’

Er is meer aandacht voor nodig?
‘We moeten de oogkleppen afzetten en breder naar verduurzaming kijken. Goed waterbeheer is ontzettend belangrijk. Solar carports kunnen een deel van de oplossing zijn. Dat besef kan ook helpen bij vergunningen en een bredere beleidsbasis. Bovendien wil Europa minder afhankelijk worden van import van fossiele energie uit het buitenland. Meer opwek van zonne-energie is dus nodig, en voor deze installaties hoeven geen weides en natuur opgeofferd te worden.’

De overheid moet solar carports stimuleren?
‘Frankrijk verplicht zonnepanelen boven grote parkeerplaatsen te plaatsen, gecombineerd met subsidies en gunstige stroomvergoedingen. In Nederland en België wordt al even gepraat over soortgelijke maatregelen, maar die zijn er nog niet. Ik ben niet per se voor subsidiëring. Daarmee morrel je aan prioritering. Zon op land is het goedkoopste, gevolgd door zon op dak en floating solar. Waar de meeste bedrijven niet over grond of water voor zonnepanelen beschikken en het dakoppervlak beperkt is, is een solar carport – optie 4 – veelal een interessante piste. Dat wil echter niet zeggen dat de overheid niet in actie moet komen.’

Op welk vlak?
‘Nederland zet in op de uitfasering van gas door dat financieel minder aantrekkelijk te maken. Zo stijgt energiebelasting op aardgas geleidelijk, terwijl elektriciteit relatief gunstiger wordt belast om elektrificatie te stimuleren. Dit maakt een solar carport in combinatie met power-to-heat, bijvoorbeeld met een warmtepomp of elektrische boiler, niet zelden tot een goede investering. In België is die taxshift nog niet voldoende ingezet. Daar moet heel veel haast mee worden gemaakt.’

Money talks… Ligt hier ook een opgave voor de sector?
‘Structuren van solar carports zijn al grotendeels geoptimaliseerd wat betreft hoeveelheid staal en dus de prijs. Optimalisatie in ontwerp met het oog op de fundering, een heel grote kostenpost, kan heel veel schelen. De installatiekosten zijn nog veel te hoog, er is veel tijd en menskracht voor nodig. Daar ligt een opgave voor fabrikanten: design for assembly! Daarnaast zijn er verborgen kosten. De snelheid van implementatie is een succesfactor.’

Je doelt op?
‘Parkeerplaatsen zijn een inkomstenbron, bijvoorbeeld voor winkelcentra en retailers. Tijdens de bouw van een solar carport kun je niet parkeren. Zo kan een dure solar carport die in 2 weken wordt neergezet goedkoper zijn dan een goedkopere die 2 maanden kost. Een incentive om het werk binnen de afgesproken tijd af te ronden lijkt me gezond, bijvoorbeeld middels boeteclausules in contracten. Daarnaast kunnen eindklanten creatiever zijn wat betreft het verdienmodel.’

Op welke manier?
‘Kijk naar Amerika. Er zijn grote winkels waar bezoekers met een klantenkaart hun auto tegen aantrekkelijke prijzen kunnen laden; hoe meer tijd je er spendeert, hoe lager het tarief. Daar zijn we hier echter nog niet klaar voor. Je kunt bijvoorbeeld ook extra waarde creëren middels reclame of door het neerzetten van een bepaalde sfeer. Dat laatste deden wij bijvoorbeeld met de houten solar parking van 40 megawattpiek voor dierentuin Pairi Daiza, die bezoekers direct meeneemt in de sfeer van dieren en de jungle.’

Het is ingewikkeld om jouw verhaal over te brengen?
‘Waar het op neerkomt: parkings hebben een economische, maar ook maatschappelijke  waarde. Die kun je vergroten met zonnepanelen en er vele voordelen bovenop stapelen: dubbel, tripel, quadrupel... Zo ingewikkeld is dat niet. De opportuniteiten zijn groot; voor bedrijven, mensen, natuur en de energietransitie. Het zou helpen als iedereen dat verhaal gaat uitdragen: politici, consultants, ondernemers, brancheorganisaties…’

Waar staat de uitrol van solar carports over 5 jaar?
‘Dan zijn er meer dan nu, veel meer, met name vanwege netcongestie. In Nederland is dit reeds een groot probleem. Het komt er ook aan in België en onze overheid wil dat voor zijn. Bij solar carports kan lokale opwek bij uitstek hand in hand gaan met lokaal gebruik. Ze zijn netvriendelijk, kunnen het net zelfs ondersteunen. Daarbij zijn batterijen ook deel van de oplossing, bijvoorbeeld in het kader van elektrificatie van bussen en zwaardere transportvoertuigen. Opwek en opslag overdag en ‘s nachts laden.’