Bidirectioneel laden: de gamechanger in energiemanagement?

Roland Steinmetz heeft als expert in elektrisch vervoer (ev) en laadinfrastructuur 3 petten op. Hij werkt bij EV Consult, dat bedrijven en overheden ondersteunt in de transitie naar elektrisch vervoer. Hij is betrokken bij ev-tools, een specialist in software voor het plannen, realiseren en beheren van laadnetwerken, en oprichter van VVE Laadloket dat al meer dan 100 verenigingen van eigenaren hielp bij het slim implementeren van laadpalen.

Niet eenvoudig
Hoe kijkt Steinmetz naar de uitrol van de elektrische auto als onderdeel van integrale, slim gestuurde energiesystemen voor bedrijven? Hij vertelt een genuanceerd verhaal. Het toevoegen van laadinfra binnen de bestaande capaciteit is vaak niet eenvoudig. Dat geldt tevens voor het uitbreiden van de aansluitcapaciteit, gezien het grote netcongestieprobleem waar Nederland mee kampt.

Efficiënter
‘We hebben het dus doorgaans niet over een simpele keuze,’ stelt Steinmetz. ‘Gezamenlijk laadinfra installeren met een aantal bedrijven kan een oplossing zijn, efficiënter in netgebruik en financieel aantrekkelijker, maar ook dat is complex, alleen al om het te organiseren.  Dat neemt niet weg dat elektrische voertuigen wel degelijk waardevolle flexibiliteit kunnen bieden, bijvoorbeeld in combinatie met zonnepanelen, een batterij en een energiemanagementsysteem dat slim laden mogelijk maakt.’

Slim laden
Steinmetz onderscheidt 3 fases in de evolutie van laadgedrag en laadtechniek. Die begon met gewoon laden, zonder oog voor netgebruik en fluctuerende stroomprijzen bijvoorbeeld. De tweede stap is slim laden. ‘We moesten er lang op wachten, maar die fase is inmiddels aangebroken. De toekomst is aan bidirectioneel laden, waarbij een elektrische auto niet alleen stroom tankt, maar die tevens kan terugleveren aan het net of gebouw.’

Onze bedrijven
Waar staat die ontwikkeling op dit moment? ‘Die belofte hangt al lang boven de markt,’ aldus Steinmetz. ‘Het loopt echter nog niet super storm. Dat heeft allereerst te maken met de concurrentie uit China waarmee Europese autofabrikanten kampen. Ze moeten investeren in de transitie naar de elektrische auto, maar de marges die ze maken op traditionele brandstofauto’s zijn mager. Ze hebben dus veel aan hun hoofd. Ik ben dan ook een voorstander van het ondersteunen van onze bedrijven, anders rijden we straks allemaal in een Chinese auto, zoals Chinese zonnepanelen nu ook de markt domineren. Vergeet ook niet dat de automotive goed is voor 15 procent van de Europese banen. Maar dat terzijde.’

Uitzondering
Een andere belangrijke complicerende factor voor grootschalige introductie van bidirectioneel laden is dat het een keten van marktspelers vereist. Naast autofabrikanten moet het ook mogelijk worden gemaakt door producenten van laadpalen, charge point operators en energieleveranciers.

Steinmetz: ‘Renault heeft voor enkele modellen inmiddels zo’n samenwerking gerealiseerd in Frankrijk, Engeland en Duitsland. Daar kunnen eigenaren van zo’n auto goedkoper laden als ze van die service gebruikmaken, maar dat is nog een uitzondering. Wat we wel zien is heel veel pilots, ook in Nederland, tevens met het oog op wat bidirectioneel laden kan betekenen voor het stroomnet.’

Pieken
Elektrische auto’s kunnen bijdragen aan een efficiënter gebruik van het elektriciteitsnet, door het leveren van stroom bij pieken in gebruik en het afnemen van stroom bij een overschot aan duurzame energie. Nog een stap verder: ze kunnen in principe ook bijdragen aan het voorkomen van onbalans; frequentie- en spanningsbewaking. Wat is de potentie, gaat die worden waargemaakt en zo ja, wanneer?

Blijven investeren
Steinmetz: ‘Er zijn vele onderzoeken naar gedaan, buiten onze landsgrenzen en in Nederland, onder andere in de vorm van toekomstscenario’s van TenneT, de beheerder van het nationale hoogspanningsnet. Welke rol is weggelegd voor ev in het creëren van flexibiliteit, naast thuisbatterijen, grote opslagsystemen en vraagsturing bijvoorbeeld? Al die studies schetsen een ander beeld. De één zegt dat die groot is, de ander zegt: “het valt wel mee”. Niemand die het echt weet. Maar dat de potentie groot is, mag duidelijk zijn. Het zou ook leuk zijn als die wordt waargemaakt, dat is mijn wens. Hoe dan ook, we moeten blijven investeren in het waarmaken van bidirectioneel laden als een van de belangrijke elementen van een robuust, duurzaam energiesysteem van de toekomst.’