Het dilemma | Hoe bereid je je voor op een langdurige energiecrisis?

Hoe beoordeel jij de energiecrisis van dit moment?
‘Ik ben nog een klein beetje op zoek. Wordt die net zo hevig als tijdens de eerste jaren van de Oekraïne-oorlog? Of gaat de Straat van Hormuz op tijd weer open? Hopelijk loopt het met een sisser af.’

Deze lijkt wel goed nieuws voor de hernieuwbare-energiesector…
‘Wat heel frappant is. Er werd 3 jaar lang door heel veel mensen geroepen dat zonnepanelen niet lonen. Dat leidde onder meer tot veel faillissementen en grootschalige omkatting van de sector naar batterijen. Nu voelen mensen met pv zich lekker. Ze worden minder geraakt door de situatie van dit moment, en dat geldt tevens voor eigenaren van warmtepompen en elektrische auto’s bijvoorbeeld. Die nemen weer snel in populariteit toe.’

De eerste reactie op de opkomende energiecrisis was: haal de brandstofprijzen omlaag en stel weer een energieprijsplafond in…
‘Het subsidiëren van energie betekent dat de overheid het resterende deel betaalt, en dus wij als belastingbetalers. Je kunt er specifieke groepen mee ondersteunen, maar dat is lastig. Daarnaast, de rijken profiteren doorgaans meer van dit soort financiële ondersteuning dan de mensen met een kleine portemonnee, zoals bij saldering bijvoorbeeld. De armen zijn altijd de klos. Bovendien, we willen met zijn allen verduurzamen en dat zorgt tevens voor meer energieonafhankelijkheid.’

Dat is ook de boodschap die nu nog luidkeels door de sector wordt verkondigd.
‘Die moet ook de hand in eigen boezem steken. Toen iedereen 3 jaar geleden zonnepanelen wilde, werden die tegen de hoofdprijs verkocht, met de boodschap dat je ze in 3 jaar terugverdiende. Daar werd goud geld mee verdiend. Toen de stroomprijzen weer daalden, zonnepanelen opeens oninteressant zouden zijn en de markt instortte, volgde jarenlang geklaag. Het lag aan de overheid die de salderingsregeling afschafte, aan de verhalen in de media die niet spoorden. Vele bedrijven lieten zonnepanelen voor wat ze waren, zetten vol in op batterijen want die verkochten nog wel. Nu is pv opeens weer relevant als langetermijninvestering, wat een lastig verhaal is om te vertellen.’

En jouw boodschap aan consumenten is?
‘Laat je niet gek maken. Kom naar Het Energie Theater, op 17 april in het Schaffelaar Theater in Barneveld. Daar vertellen Patrick Schimmel, Henry Lootens, Eddy Buiting, Frans Reichardt en ik over de energietransitie en verduurzaming van je huishouden, onder andere met warmtepompen, zonnepanelen en energieopslag. We gaan het onder andere hebben over wat de energieprijzen gaan doen, netcongestie, de komst van tijdgebonden vastrecht en waarop je je kunt focussen. De eerste helft van de show is puur zenden. Na de pauze is het één grote open Q&A. We gaan pas weg als alle vragen zijn beantwoord.’

Jullie advies aan hen is?
‘Wij geven geen adviezen, verkopen ook niets. We vertellen niet wat je wilt horen, maar wat je moet weten om de keuzes te maken die het best bij je passen. Maar als ik dan toch een advies mag geven: prioriteer. Zo kun je een warmtepomp aanschaffen, maar als je huis zo lek als een mandje is, zet dat weinig zoden aan de dijk. Besef bijvoorbeeld ook dat gas, inclusief 72 eurocent per kubieke meter aan energiebelasting en btw, veruit de grootste post op je energierekening is. Daar kun je je bijvoorbeeld op focussen door snelle maatregelen te nemen, bijvoorbeeld op het gebied van ventilatie, het inregelen van radiatoren en isolatie.’

Zonnepanelen zijn ook een quick win…
‘Je hebt mij nooit iets anders horen zeggen, maar leg ze dan niet alleen op het zuiden, leg je dak maximaal vol en zorg dat je je eigen opwek optimaal gebruikt, waar eventueel een batterij bij gebruikt kan worden. Waar het om gaat: denk breed. Zonnepanelen zijn niet de heilige graal. Zie ze als onderdeel van een integraal systeem, misschien met een thuisbatterij, elektrische auto of elektrische boiler, net wat bij je past.’

Dat is gemakkelijk gezegd…
‘Veel mensen zijn momenteel in verwarring. Dat is niet vreemd. Maar blijf weg uit de emotie en laat je niet meeslepen in de waan van de dag. Denk goed na en ga voor de lange termijn. Zo voorkom je dat je allerhande veel te dure producten aanschaft waar je later spijt van krijgt, bijvoorbeeld een vast energiecontract tegen een hoog tarief waar je jaren aan vastzit terwijl de stroomprijzen zeer waarschijnlijk echt wel weer gaan dalen. Val dus niet in valkuilen uit het verleden. Dat geldt tevens voor de hernieuwbare-energiesector. Sla geen slaatje uit de huidige situatie door de prijzen omhoog te gooien. Dat leidt alleen maar tot een tegenreactie wanneer alles weer terug naar normaal is.’