CREG en Elia herzien balanceringsstrategie stroomnet België

De System Balancing Philosophy bepaalt hoe het Belgische elektriciteitsnet in realtime in evenwicht wordt gehouden. De actualisatie heeft 2 kerndoelen: de totale kosten voor het elektriciteitssysteem beheersen en het elektriciteitsnet voorbereiden op een snel veranderende energiewerkelijkheid die wordt gekenmerkt door meer hernieuwbare energie, elektrificatie en flexibiliteit via batterijen.

Automatische frequentieregeling
Door de scherpe daling van de kosten voor automatische frequentieregeling en de toenemende beschikbaarheid van snelle flexibiliteitsbronnen ontstaan nieuwe mogelijkheden om het systeem efficiënter te besturen. Automatische frequentieregeling (afrr) is een techniek waarbij het elektriciteitsnet automatisch wordt bijgestuurd wanneer de frequentie afwijkt van de standaard 50 hertz.

CREG benadrukt dat betaalbaarheid en kostenefficiëntie een fundamenteel onderdeel zijn van zijn regelgevende mandaat. Als transmissienetbeheerder houdt Elia rekening met technische, operationele en economische parameters. Dit betekent dat het stroomnet veilig wordt beheerd en verder wordt uitgebreid als reactie op de huidige energie-uitdagingen, terwijl de kosten efficiënt worden bewaakt.

Slimme marktmechanismen
De kostenefficiënte balancering van vraag en aanbod is het leidende principe in de herziene strategie. De totale systeemkosten worden actief beheerd door slimme marktmechanismen en een efficiëntere inzet van flexibiliteit. De strategie kent een grotere rol toe aan snelle en goedkopere flexibiliteit via afrr. Dankzij lagere kosten en hogere beschikbaarheid is afrr nu de ruggengraat van de nieuwe strategie.

De drempels voor deelname aan balanceringsdiensten worden verlaagd. Meer technologieën kunnen expliciet bijdragen, waardoor de concurrentie toeneemt en de prijzen dalen. De nieuwe aanpak gaat uit van een geoptimaliseerde mix van automatische afrr-reserves en handmatige manual frequency restoration reserve (mfrr)-reserves. Het idee is dat door slim in te kopen tegen een lagere prijs een positief effect ontstaat op de activeringskosten, de systeemprestaties en de marktwerking.

Europese samenwerking
Ook het strategische kader voor de toekomstige evolutie van balanceringsproducten wordt vastgelegd. Daarbij wordt de interactie tussen balanceringsproducten en congestiebeheer in kaart gebracht. Dit biedt meer duidelijkheid en stabiliteit voor marktspelers en voorkomt dat inefficiënties en kosten worden afgewenteld op eindgebruikers.

‘Als toezichthouder zijn we verantwoordelijk voor het waarborgen van de betaalbaarheid van het energiesysteem’, aldus Laurent Jacquet van CREG. ‘Dankzij deze verfijnde System Balancing Philosophy zetten we een belangrijke stap richting lagere systeemkosten door flexibele en goedkopere hulpbronnen optimaal in te zetten. Dit is cruciaal om de energietransitie haalbaar en eerlijk te houden voor gezinnen en bedrijven.’

Overschotten
Voor Elia biedt de nieuwe filosofie een kans om het elektriciteitssysteem operationeel verder te moderniseren. Door zowel de uitbreiding van flexibiliteit als de aansluiting op de Europese balanceringsplatforms PICASSO en MARI kan het sstroomnet sneller, nauwkeuriger en kostenefficiënter in evenwicht worden gebracht. Op die manier wordt een robuust en toekomstbestendig systeem voor België opgebouwd.

De balanceringsstrategie sluit aan bij eerdere waarschuwingen van Elia over het beheren van stroomoverschotten door de groei van hernieuwbare energie. De netbeheerder benadrukte eerder dit jaar dat flexibiliteit steeds belangrijker wordt om het elektriciteitssysteem in balans te houden, vooral tijdens periodes met veel zonne-energie en weinig verbruik.