Rijk en provincies kunnen straks leges heffen voor energie-infrastructuurprojecten

Er is sprake van een toename van het aantal energie-infrastructuurprojecten bij het Rijk en provincies, die bovendien steeds complexer van aard worden. Tegelijkertijd is er ook een versnelling in de aanleg van energie-infrastructuur gewenst in verband met het volle stroomnet. Het aantal projectprocedures en daarmee de benodigde ambtelijke inzet neemt hierdoor ook toe. Zo lopen er momenteel tientallen projectprocedures voor grote energie-infrastructuurprojecten en wordt een verdere toename van het aantal projecten verwacht.

Miljoenen per jaar
Voor een kwalitatief goede uitvoering van de projectprocedure worden jaarlijkse kosten van enkele miljoenen euro’s aan ambtelijke inzet en onderzoek gemaakt. Op dit moment vindt voor rijksprojecten de vergoeding van overheidskosten van de projectprocedure plaats via overeenkomsten met de initiatiefnemers van energie-infrastructuurprojecten.

Ook provincies maken hier veelvuldig gebruik van. Initiatiefnemers van de projecten zijn overwegend hoogspanningsnetbeheerder TenneT en gasnetbeheerder Gasunie, maar ook andere marktpartijen zijn in toenemende mate actief in de realisatie van energie-infrastructuur.

Borging en zekerheid
Met de toename van projecten en initiatiefnemers is volgens staatssecretaris De Bat van Klimaat en Groene Groei naast een dergelijke overeenkomst meer borging en zekerheid nodig voor de dekking van de ambtelijke kosten. Omdat de resultaten van de energie-infrastructuurprojecten in overwegende mate ten goede komen aan de aanvrager van het projectbesluit, is het in de ogen van het kabinet niet redelijk om de kosten van het op aanvraag vaststellen van deze projectbesluiten uit algemene middelen te bekostigen.

Er is daarom gekozen voor een wettelijke regeling: een grondslag voor het heffen van leges voor de overheidskosten van de projectprocedure. Hierbij kan de aanvrager van het projectbesluit er ook voor kiezen om, in plaats van leges te betalen, de kosten te betalen op grond van een door hem met de overheid te sluiten overeenkomst. Dit biedt de mogelijkheid voor de initiatiefnemer om tussen het privaatrechtelijke en bestuursrechtelijke spoor te kiezen. De mogelijkheid om leges te heffen wordt vastgelegd in de Omgevingswet. De consultatie loopt van 1 april tot en met 30 april 2026.