
Het kabinet is om die reden niet van plan om de aanschaf van thuisbatterijen te stimuleren met een subsidie. Dat laat de minister van Klimaat en Groene Groei in antwoorden op vragen van de Eerste Kamer. Van Veldhoven meldt net als het vorige kabinet in te zetten op het bevorderen van flexibiliteit op het elektriciteitsnet via het Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN) en het Aansluitoffensief.
Markt voor flexibiliteit
Voor kleinverbruikers komt er een time-of-use-nettarief, waarbij het tariefverschil tussen verschillende momenten van de dag ervoor moet zorgen dat mensen stroom afnemen op momenten dat er veel beschikbaar is. Ook wordt inzichtelijk gemaakt waar, wanneer en hoeveel flexibiliteit nodig is om netcongestie te bestrijden. ‘Op die manier kan vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten en kan flexibiliteit effectiever worden ingezet’, stelt de minister.
Door deze aanpak ontstaat volgens Van Veldhoven een markt voor flexibiliteit. Dat verbetert de businesscase voor apparaten die flexibiliteit leveren, waaronder de thuisbatterij. ‘De thuisbatterij wordt dus gezien als een nuttige en nodige aanbieder van flexibiliteit, maar heeft vanuit het net bezien geen voorkeurspositie ten opzichte van andere apparaten die ook flexibiliteit kunnen bieden’, duidt de minister.
Risico’s subsidie
Een subsidie voor thuisbatterijen kan de adoptiegraad flink verhogen, erkent het kabinet. Maar dat brengt ook risico’s met zich mee. Op lokale kritieke punten in het elektriciteitsnet kan juist een hogere piek ontstaan bij verkeerd laad- of ontlaadgedrag van thuisbatterijen. Batterijen kunnen bijvoorbeeld massaal op een lage elektriciteitsprijs reageren en zo een eigen piek creëren. ‘Hiermee kan netcongestie juist verergerd worden’, aldus Van Veldhoven.
Het inzetten van thuisbatterijen om het zelfverbruik van zonnestroom te verhogen is weliswaar gewenst, maar niet gegarandeerd zo benadrukt de minister. Thuisbatterijen kunnen volgens haar namelijk ook ook ingezet om te handelen op de energiemarkten, wat niet per se bijdraagt aan het verhogen van eigenverbruik. De minister is verder bekend is met de subsidie voor thuisbatterijen in de provincie Flevoland: ‘Provincies hebben de autonome bevoegdheid om subsidies te verstrekken zolang deze niet in strijd zijn met hogere regelgeving. Een dergelijke aanpak onder provinciale verantwoordelijkheid behoort dus tot de mogelijkheden, en een landelijke aanpak is om bovenstaande redenen niet aan de orde. Het kabinet is niet voornemens om de aanschaf van thuisbatterijen te bevorderen.’
80 procent tevreden
In de beantwoording van de Kamervragen gaat de minister ook in op zorgen over het afkoppelen van zonnepanelen na het stoppen van de salderingsregeling. Milieu Centraal heeft in opdracht van de minister onderzoek gedaan naar het sentiment onder zonnepaneelbezitters. 80 procent van deze groep rapporteert blij te zijn met hun zonnepaneelsysteem en daarom maakt de minister zich dan ook geen zorgen dat grote groepen consumenten hun zonnepaneelinstallatie zullen uitschakelen.
‘Over het algemeen geldt dat het uitzetten van de zonnepanelen niet leidt tot een besparing op de energierekening voor de bezitter van de panelen’, aldus Van Veldhoven. ‘Het is juist dat het eigen verbruik van de opgewekte hernieuwbare elektriciteit het belangrijkste financiële voordeel oplevert nadat de salderingsregeling is beëindigd. Een opgewekte kilowattuur is gemiddeld bezien immers 3 tot 4 keer goedkoper dan stroom die wordt ingekocht vanuit het elektriciteitsnet. De gemiddelde zonnepaneeleigenaar gebruikt gemiddeld 30 procent van de zelf opgewekte stroom. Zonnepaneeleigenaren besparen daarmee al enkele honderden euro’s per jaar op de energierekening ten aanzien van een situatie waarin ze deze elektriciteit moeten afnemen van de leverancier.’
Hogere eigenverbruik mogelijk
‘Wanneer zonnepaneeleigenaren het eigenverbruik verhogen door op een slim moment de wasmachine of droger aan te zetten, de elektrische auto op te laden of water elektrisch te verwarmen, leveren de zonnepanelen nog meer op’, vervolgt Van Veldoven. ‘Milieu Centraal heeft een webpagina gelanceerd met informatie en praktische tips om zelf opgewekte zonnestroom zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Daarnaast adviseer ik iedere zonnepaneeleigenaar om het juiste energiecontract te kiezen wat bij zijn of haar situatie past.’
De minister is tot slot van plan om de komende jaren om samen met maatschappelijke partijen en energieleveranciers de informatievoorziening voor zonnepaneeleigenaren en potentiële zonnepaneeleigenaren verder te verbeteren, zodat consumenten de belangrijkste informatie op een begrijpelijke manier en eenvoudige wijze tot zich kunnen nemen. ‘Door bij de aanschaf van een nieuw zonnepaneelsysteem praktische maatregelen te implementeren, kan het aandeel eigen verbruik worden verhoogd tot boven de 30 procent. Dit kan bijvoorbeeld door te kiezen voor een oost-westopstelling van zonnepanelen en door de productie beter af te stemmen op het dagelijkse elektriciteitsverbruik, met name in de zomermaanden.’
De maart 2026-editie van Solar & Storage Magazine is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen over de vakbeurs Solar Solutions Amsterdam, stekkerbatterijen, zonnepaneelbeleid bij woningcorporaties en onderhoud van zonnepanelen.