Rechter: dwangsom van 200.000 euro voor zonnepanelen op kas Venlo terecht

In september 2024 constateerde een gemeentelijke toezichthouder bouwwerkzaamheden op een perceel aan de Kaldenkerkerweg in Venlo. De partijen plaatsten zonnepanelen in een kasdak, 18 omvormers aan de buitenzijde van de kas en 2 transformatorstations. Voor deze werkzaamheden hadden ze geen omgevingsvergunning aangevraagd.

Alle 4 aansprakelijk
De gemeente Venlo legde op 26 september 2024 een bouwstop op en koppelde daar een last onder dwangsom aan. Als de partijen de bouwwerkzaamheden zouden hervatten zonder vergunning, zou iedere partij afzonderlijk een dwangsom van 50.000 euro verbeuren.

De rechtbank oordeelt dat alle 4 partijen terecht als overtreder zijn aangemerkt. Het gaat om een natuurlijk persoon en 3 vennootschappen die via elkaar verbonden zijn. De natuurlijk persoon is bestuurder en enig aandeelhouder van de bovenste vennootschap, die op haar beurt weer bestuurder is van de andere 2 vennootschappen. Een daarvan is eigenaar van het perceel.

De rechtbank past het principe van functioneel daderschap toe. ‘Hij kon de eigenaren van het perceel aansturen’, oordeelt de rechtbank over de natuurlijk persoon. ‘Dat dit niet zo was heeft hij niet onderbouwd.’ Het feit dat werknemers of anderen op uitvoeringsniveau verantwoordelijk waren, betekent volgens de rechter niet dat de bestuurder de overtreding niet kon tegenhouden.

Hoogte dwangsom onderbouwd
De partijen voerden aan dat de dwangsommen van in totaal 200.000 euro te hoog zijn. Volgens hen heeft de gemeente de hoogte niet goed gemotiveerd. De rechtbank gaat hierin niet mee. De gemeente mocht volgens de rechter in de hoogte van de dwangsom verwerken wat het uiteindelijke doel van de bouwwerkzaamheden is en welk financieel voordeel daarmee gehaald kan worden.

De gemeente rekende voor dat ongeveer 20.000 vierkante meter aan zonnepanelen gemiddeld circa 3,6 miljoen kilowattuur stroom per jaar opwekken. De partijen hebben hier volgens de rechtbank niets tegenovergesteld. Ze stelden alleen dat de opbrengst tot op heden 0 euro is, maar dat is volgens de rechter een logisch gevolg van de bouwstop.

Bouwstop overtreden
In november 2024 voerde de gemeente een controle uit. Daarbij werden werkzaamheden geconstateerd: er waren sleuven gegraven met een minigraver, 4 personen waren een metalen aardleiding aan het aanbrengen en deze leiding werd aan de stalen kolommen in de kas vastgemaakt.

De partijen voerden aan dat de bouwstop alleen gold voor het zonnepanelensysteem en niet voor deze werkzaamheden. De rechtbank verwerpt dit argument. ‘Het doel en karakter van een bouwstop als ordemaatregel maakt dat er in de regel niets op het perceel gebouwd mag worden, tenzij dit specifiek is uitgesloten door het bevoegd gezag’, aldus de rechter.

Bovendien stelt de rechtbank dat de geconstateerde aardingswerkzaamheden volgens de partijen zelf nodig waren voor de veiligheid van de zonnepanelen. ‘Daarmee zijn het dus werkzaamheden aan het zonnepanelensysteem’, oordeelt de rechter.

Invordering bij allen
De gemeente is in maart 2025 overgegaan tot invordering van de dwangsom van 50.000 euro bij elk van de 4 partijen afzonderlijk. Ook dit is volgens de rechtbank terecht gebeurd. Het beroep is ongegrond verklaard.

In een soortgelijke rechtszaak oordeelde de rechtbank Limburg afgelopen maand dat een directeur van een bedrijf terecht aansprakelijk is gesteld voor de illegale installatie van zonnepanelen op een kas in de gemeente Peel en Maas.