Kabinet verdedigt komst Chinese laadpalen bij overheidsgebouwen

Het Rijksvastgoedbedrijf, die al het vastgoed van de Nederlandse rijksoverheid beheert, sloot afgelopen oktober een raamovereenkomst voor het beheer van bestaande laadinfrastructuur en – waar nodig – de levering en plaatsing van nieuwe laadpalen bij overheidsgebouwen.

Nationale veiligheidsrisico’s
Staatssecretaris Eric van der Burg van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bevestigt in zijn antwoorden op Kamervragen van de leden Derk Boswijk en Jantine Zwinkels (beiden CDA) en Jan Paternotte (D66) dat hij met het bericht over de mogelijke plaatsing bekend is.

‘Bij deze aanbesteding zijn vooraf eisen vastgesteld voor functie, techniek en beveiliging’, antwoordt Van der Burg op de vraag hoe nationale veiligheidsrisico’s zijn meegewogen. ‘Deze eisen gaan onder meer over informatiebeveiliging en gegevensbescherming. Ook gaan ze over een veilige aansluiting op bestaande energie- en netwerkinfrastructuur.’

Risicoprofiel
Slimme laadpalen, apparaten die verbonden zijn met digitale netwerken, kunnen volgens de staatssecretaris inderdaad cyberrisico’s met zich meebrengen. ‘Het gaat daarbij niet alleen om de aansluiting op het energienet, maar ook om gegevensverwerking en de systemen waarmee laadpalen worden beheerd en gemonitord’, verduidelijkt hij. Per locatie wordt bekeken of aanvullende maatregelen nodig zijn, afgestemd op het risicoprofiel van die plek.

De discussie over de laadpalen past in een breder patroon van zorgen over Chinese technologie in de Nederlandse energiesector. Eerder stelde de Tweede Kamer al Kamervragen over verborgen communicatieapparatuur in Chinese omvormers voor zonnepanelen, en ook over Chinese onderdelen in slimme meters.

Chinese wetgeving
De Kamerleden vroegen ook van de laadpalen of bij de beoordeling rekening wordt gehouden met het feit dat Chinese bedrijven onder de Chinese wetgeving verplicht kunnen worden informatie te delen met de Chinese overheid. Van der Burg antwoordt dat wordt gekeken naar de manier waarop gegevens worden verwerkt en beschermd, naar contractuele afspraken, naar naleving van Nederlandse en Europese regelgeving en naar de concrete inrichting van systemen en gegevensstromen. ‘Systemen die bij Rijksvastgoed worden toegepast moeten voldoen aan de nationale en Europese regels voor gegevensbescherming en informatiebeveiliging’, onderstreept hij.

Open standaarden vereist
Naast cyberveiligheid speelt ook economische afhankelijkheid een rol. Als een overheidsinstantie eenmaal laadpalen heeft aangeschaft, is ze voor onderhoud, software-updates en reserveonderdelen immers afhankelijk van de leverancier. Van der Burg stelt dat hier in de raamovereenkomst rekening mee is gehouden: als eis is opgenomen dat de software moet zijn gebaseerd op open standaarden. Open standaarden zijn technische specificaties die publiek beschikbaar zijn, waardoor ook andere partijen systemen kunnen onderhouden of vervangen – en de overheid dus niet aan één leverancier vastzit.

Europese voorkeur onmogelijk
Op de vraag of een ‘Europees, tenzij’-benadering haalbaar is voor vitale of gevoelige overheidslocaties, waarbij Europese leveranciers de voorkeur krijgen tenzij er geen geschikt alternatief is, reageert Van der Burg terughoudend. ‘Aanbestedingen moeten passen binnen de geldende regels op nationaal, Europees en internationaal niveau. Die regels gaan uit van gelijke behandeling en non-discriminatie’, stelt hij. Partijen kunnen alleen worden uitgesloten op wettelijke gronden, zoals bij sancties. Internationale verdragen, waaronder de Wereldhandelsorganisatie-overeenkomst inzake overheidsopdrachten en EU-handelsovereenkomsten, staan uitsluiting op basis van herkomst niet toe.

ABRO-kader
Wel wijst Van der Burg op een nieuwe maatregel: sinds 1 januari 2026 geldt rijksbreed het kader Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten (ABRO) – een set beveiligingsregels die van toepassing is op opdrachten met risico’s voor de nationale veiligheid.

‘Het kabinet voert actief beleid om de afhankelijkheid van derde landen te verminderen en zo onze veiligheid te vergroten’, benadrukt hij. Bij aanbestedingen wordt altijd een zorgvuldige afweging gemaakt tussen marktwerking, aanbestedingsregels en veiligheidsbelangen. Op Europees niveau lopen gesprekken over een mogelijk EU-voorkeursprincipe bij publieke aanbestedingen. Het ministerie van Economische Zaken coördineert de Nederlandse inbreng in die discussie.