Beschikkingen SDE++ voor zonnedaken bereiken dieptepunt: ‘Stimulering integrale energieoplossingen noodzaak’

Hoe kan deze uit het slop worden getrokken? Daan van Hameren van Novar en Roel Lok van ELIX zien inzetten op integrale energieoplossingen voor bedrijven, gestimuleerd door de overheid, als prioriteit nummer 1.

Eindplaatje
ELIX ontwerpt, bouwt en exploiteert energiesystemen voor bedrijven. Zonnepanelen maken daar deel van uit, maar wel in samenhang met andere bouwstenen. Dat het deze kant op zou gaan, was geen verrassing voor Roel Lok, eigenaar van ELIX. ‘Onze roots liggen in het installeren van zonnepanelen. Met Zonnestroom Nederland, dat ik in 2017 met Marthijn de Jong oprichtte, plaatsten we heel veel pv. In toenemende mate in grote projecten. Dat dit niet het eindplaatje was, was altijd duidelijk. We gaan naar duurzame decentrale energiesystemen. Dat vraagt om slimme energiesystemen, waarin zonnepanelen samenwerken met componenten zoals laadinfra, batterijen en energiebeheer.’

Energiesystemen
Wat voor Novar begon met zon op land – het is de Nederlandse marktleider in dit segment – mondde uit in ontwikkeling van complete energiesystemen. Zonnevelden worden gecombineerd met grote opslagsystemen en waterstofproductie, en een enorme zonnecollectorinstallatie levert stadswarmte aan Groningen. Daarnaast realiseert Novar private elektriciteitsnetten, zonnedaken en laadpleinen voor lokaal verbruik. Vorig jaar ging bovendien de afdeling Customer Solutions van start. Die ontwikkelt geïntegreerde energieoplossingen voor de industrie, datacenters, transport en logistiek vastgoed.

Uitdagingen
Hoe ziet directeur Daan van Hameren van deze businessunit de huidige markt voor zon-op-dakprojecten? Hij noemt ze essentieel om de Nederlandse elektriciteitsmix minder afhankelijk te maken van fossiele brandstoffen. De bijdrage aan de energietransitie is groot — volgens het Nationaal Plan Energiesysteem moet zonne-energie tot 2035 verdubbelen. Zonnedaken betekenen daarnaast dubbel ruimtegebruik, minder belasting van het stroomnet door lokaal elektriciteitsverbruik. Tegelijk kampen veel zon-op-dak-projecten met technisch-economische uitdagingen.

Flinke impact
Van Hameren: ‘Veel laaghangend fruit voor zonnedaken is geplukt. De meer uitdagende locaties - bijvoorbeeld wat betreft dakoppervlak, constructie en oriëntatie - blijven over. Door toenemende materiaal- en installatiekosten en hogere rentes dalen de kosten minder hard of nemen zelfs toe. Door netcongestie kunnen panden zonder eigen elektriciteitsverbruik of -opslag de stroom niet altijd benutten. Negatieve elektriciteitsprijzen hebben een flinke impact; gemiste energieopbrengsten en SDE++-subsidiebedragen betekenen niet zelden zo’n 30 procent minder omzet.’

Minder afhankelijk
De factoren die Van Hameren opsomt, leiden tot een flinke val in de realisatie van grote zonnedaken. In 2020 kregen 3.447 projecten een SDE++-beschikking, het jaar daarop 1.013. In 2025 waren dat 110 projecten. Dat betekent 95 procent afname over de afgelopen 5 jaar. Van Hameren: ‘Daarom onze inzet op geïntegreerde energiesystemen. Opslag en slimme energiesturing worden standaard meegenomen in nieuwe projecten om minder afhankelijk te zijn van subsidies en marktmechanismen. Zo kondigden we onlangs de realisatie van 12 laadpleinen aan, goed voor circa 50 megawatt, en batterijen van veelal tientallen megawattuur. Dit alles is gericht op zonnestroom gebruiken wanneer die door netcongestie, negatieve elektriciteitsprijzen en uitblijven van SDE++-subsidie minder oplevert.

Risico nemen
Lok onderschrijft de analyse van Van Hameren en zet in op een vergelijkbare strategie. ‘ELIX heeft veel minder last van terugloop in projecten dan veel andere. In februari sloten we onder meer overeenkomsten met een ontwikkelaar van logistiek vastgoed voor vier zonnedaken van 2,5 megawattpiek met opslag. En voor een transportbedrijf realiseren we nu een integraal energiesysteem met 2,7 megawattpiek pv, een grote batterij, 20 DC-laders en slimme sturing. Opdrachtgevers kiezen voor deze oplossingen vanwege economisch perspectief, verduurzaming, leveringszekerheid en weerbaarheid. De SDE speelde een belangrijke rol in de grootschalige uitrol van zonnepanelen in Nederland. Maar waar opwek, opslag en verbruik samenkomen achter de meter, is de SDE minder relevant. Onze ervaring leert dat je met innovatiekracht en ondernemerschap, en risico durven nemen hoort daarbij, een heel eind komt. Dat wil echter niet zeggen dat aanpassing van de SDE++ voor zon niet nodig is.’   

Lees het volledige artikel hieronder in de maart 2026-editie van Solar & Storage Magazine.