Transportkosten batterijen en zonnepanelen gaan mogelijk stijgen door oorlog in Iran

De bombardementen van de Verenigde Staten en Israël tegen Iran – en de tegenaanvallen van het land – hebben geleid tot een sluiting van de Straat van Hormuz. Deze nauwe doorgang verbindt de Perzische Golf met de Indische Oceaan en is verantwoordelijk voor ongeveer een kwart van de wereldwijde oliehandel. De sluiting heeft directe gevolgen voor de energiesector, die afhankelijk is van mondiale toeleveringsketens.

158 containerschepen
Op 1 maart bevonden zich volgens Drewry 158 containerschepen in het Midden-Oosten. Dit vertegenwoordigt 2,1 procent van de huidige actieve containerscheepvloot. De regio is nu een no-go zone geworden voor alle scheepvaart.

Een direct gevolg is dat containerrederijen hun plannen om geleidelijk terug te keren naar transits via het Suezkanaal uitstellen. In plaats daarvan kiezen ze opnieuw voor de langere route via Kaap de Goede Hoop. De Deense rederij Maersk laat alle schepen tussen Europa en Azië tot nader order weer om Afrika heen varen. Ook het Franse CMA CGM kiest deze route en voert bovendien een toeslag in.

Verzekeringspremies exploderen
Oorlogsrisicoverzekeraars reageren volgens de marktanalisten direct op het toegenomen geweld. Veel verzekeraars hebben bestaande polissen geannuleerd voor schepen die door de Golf en de Straat van Hormuz willen varen. Verzekeraars die nog bereid zijn om reizen te dekken, eisen forse premiestijgingen. Deze oorlogsrisicopremies verhogen de operationele kosten, die rederijen proberen door te berekenen aan verladers via oorlogstoeslagen.

Het conflict zorgt bovendien voor verstoringen in de planning, niet alleen in de regio zelf maar wereldwijd. Havens kunnen, zo vreest Drewry, aanzienlijke achterstanden krijgen doordat schepen zich buiten de conflictzone verzamelen of ongepland aankomen. Dit creëert tekorten aan containers en vervoermateriaal. Deze verstoringen reduceren de totale netwerkcapaciteit, wat vaak resulteert in hogere spotprijzen op belangrijke handelsroutes. Het marktonderzoeksbureau verwacht dat de World Container Index – die de prijs voor 8 belangrijke vaarroutes van en naar de Verenigde Staten, Europa en Azië laat zien – deze week dan ook zal stijgen.

Componenten duurder
Stijgende olieprijzen verhogen de transportkosten via hogere bunkertoeslagen. Bunkers zijn de brandstof voor zeeschepen. Deze extra kosten kunnen worden doorberekend aan fabrikanten en consumenten.

Voor de logistieke sector is het een déjà vu van de coronacrisis. Op het hoogtepunt van de coronapandemie bereikten de transportkosten voor een container zonnepanelen van China naar Amsterdam een niveau van bijna 15.000 Amerikaanse dollar.  Afgelopen week bevonden de transportkosten op de route Shanghai-Rotterdam zich op een niveau van 2.000 Amerikaanse dollar per 40-voetscontainer. Het marktonderzoeksbureau verwacht echter dat de transportkosten voor alle goederen – waaronder dus ook batterijen en zonnepanelen – snel zullen stijgen.

Toeleveringsketens onder druk
‘Het conflict creëert systemische verstoringen in de wereldwijde containerscheepvaart met knelpunten, omleiding van routes, stijgende verzekerings- en vrachtkosten en bredere onzekerheid in mondiale toeleveringsketens’, aldus Drewry. ‘De diepte en duur van deze effecten hangen af van hoe lang de vijandelijkheden aanhouden.’

Iran is zelf sterk afhankelijk van de Straat van Hormuz voor olie-inkomsten. Langdurige sluiting zet volgens het marktonderzoeksbureau de financiële capaciteit van Iran om militaire acties te voeren onder druk. Drewry: ‘Voor containerrederijen geldt echter dat verstoringen in een zwaar overaanbod-markt zoals containers netto positief zijn voor operators, omdat schaarste de prijzen opdrijft.’