‘Werkgevers missen grip op laadkosten door gebrek aan prijstransparantie’

Het ‘Adviesrapport Verkenning prijstransparantie laden op de zakelijke leasemarkt’ concludeert dat werkgevers structureel inzicht missen in prijzen, prijsopbouw, kostenstromen en verschillen tussen laadpasaanbieders.

Realtime sturing
Werkgevers bepalen weliswaar de mobiliteitsbudgetten en kiezen een mobility service provider (msp) – een aanbieder die laadpassen verstrekt – maar zien pas in de maand na de laadsessies welke laadkosten zijn gemaakt. Realtime sturing of controle vooraf is niet mogelijk, omdat niet de werkgever maar de werknemer de laadpaal kiest.

Ruim de helft van de chauffeurs kijkt vooraf niet naar de laadkosten, ook als deze kosten eenvoudig inzichtelijk zijn via een QR-code of een app. Op facturen achteraf is vaak niet inzichtelijk waar is geladen, zodat de werkgever die de rekening betaalt weinig tot geen sturingsinstrumenten in handen heeft.

Geen marktwerking
Door de wirwar van laadpassen, tarieven van laadpaalexploitanten (red. charge point operators, cpo’s) en opslagen van msp’s ontstaan grote prijsvariaties. Deze zijn door de werkgever vooraf niet te vergelijken en achteraf nauwelijks te controleren. Hierdoor ontbreekt  volgens de onderzoekers feitelijke marktwerking en zien werkgevers risico’s op te hoge kosten.

De benchmark prijstransparantie die NKL Nederland al jaren uitvoert voor particuliere rijders blijkt niet toepasbaar op de zakelijke leasemarkt. De benchmark richt zich op transparantie bij de laadpaal en niet op prijstransparantie op afstand. De prijstransparantie van ad-hoc laden via de QR-code op de paal en de app scoort redelijk goed, maar ad-hoc laden speelt geen rol in de zakelijke markt. Een werkgever geeft geen digitale betaalkaarten aan een werknemer mee. De werkgever kiest namelijk een laadpas en heeft vooral behoefte aan inzicht op afstand en sturingsmiddelen om de laadkosten laag te houden.

Landelijk digitaal platform
Werkgevers en marktpartijen pleiten voor een onafhankelijk landelijk digitaal platform met realtime laadprijzen per laadpaal, koppelingen met alle laadpassen, historische gegevens en inzicht in alle kostencomponenten. Zo’n platform helpt werkgevers om msp’s te vergelijken, facturen te controleren en werknemers gericht laadadvies te geven. De AFIR-richtlijn, de Europese verordening over alternatieve brandstoffen, verplicht weliswaar transparantie voor alle laadpunten, maar in de praktijk ontbreekt dit voor de zakelijke markt.

Het rapport concludeert dat heldere definities, toezicht en handhaving noodzakelijk zijn om echte prijstransparantie af te dwingen. Het advies is om samen met marktpartijen duidelijk te maken wat wordt verstaan onder correcte en volledige prijstransparantie en de rollen en verantwoordelijkheden van de verschillende partijen vast te leggen. Met de juiste sturingsinstrumenten kunnen werkgevers binnen hun mobiliteitsbudgetten blijven. Hiermee kan worden voorkomen dat gebrek aan prijstransparantie een drempel gaat vormen voor opschaling van elektrisch rijden in de zakelijke markt.

Aanbevelingen werkgevers
Het rapport geeft diverse stappen die direct uitvoerbaar zijn. Werkgevers kunnen kiezen voor msp’s die vaste kilowattuurprijzen hanteren. Ook kunnen zij overwegen om leveranciers te kiezen die zowel laadpaalexploitant als aanbieder van laadpassen zijn, omdat deze een voordeel hebben op eigen laadpalen. Daarnaast kunnen werkgevers bestaande digitale platforms benutten voor laadkostenbeheer.

Op systeemniveau is het advies aan de Rijksoverheid om duidelijk vast te leggen wat correcte en volledige prijstransparantie inhoudt, en om samen met de markt te werken aan een betrouwbare prijsketen. Het rapport wijst erop dat door een intransparante markt nu kosten verloren gaan, wat de opschaling van elektrisch rijden belemmert. Er ontbreken gezamenlijke afspraken tussen laadpaalexploitanten en laadpasaanbieders om laden betaalbaar te houden en inzicht te bieden in de opbouw van de laadprijs.