Chinese stroomproductie met kolen daalt voor het eerst sinds 2015

Het marktonderzoeksbureau meldt dat de elektriciteitsvraag in China vorig jaar groeide met 5 procent, oftewel met 494 terawattuur. Voor het eerst in 10 jaar steeg de kolenstroomproductie niet om aan deze vraag te voldoen. In plaats daarvan werd de extra vraag opgevangen door CO2-vrije opwekking, met een snelle groei in hernieuwbare energie en continue uitbreiding van kernenergie- en waterkrachtcapaciteit.

Explosieve groei zonne-energie
‘De kern van deze transformatie is de ongekende uitbreiding van hernieuwbare-energiecapaciteit’, stelt Sharon Feng, senior onderzoeksanalist bij Wood Mackenzie. ‘Het wind- en zonne-energievermogen van China is in de afgelopen 10 jaar meer dan vertienvoudigd tot 1.842 gigawatt.’

China installeerde vorig jaar een recordaantal zonnepanelen en bereikte zelfs de mijlpaal van meer dan 1 terawatt aan geïnstalleerd omvormervermogen voor zonnepanelen. Sinds 2015 zijn de genivelleerde energiekosten (LCOE) voor grootschalige zonne-energie en windenergie op land met respectievelijk 77 en 73 procent gedaald. Hierdoor is hernieuwbare energie concurrerend geworden met fossiele brandstoffen. Deze economische verschuiving heeft massale investeringen losgemaakt, waarbij investeerders en projectontwikkelaars racen om marktaandeel te veroveren.

Kolencentrales als back-up
De benuttingsgraad van kolencentrales was in 2011 nog 60 procent, daalde naar 52 procent in 2024 en verder naar 48,2 procent in 2025. Wood Mackenzie verwacht dat het gebruik verder zal dalen tot 32 procent tegen 2035, omdat delen van de kolencentrales overgaan naar reservestatus.

Kolencentrales verschuiven van primaire stroomleveranciers naar flexibiliteitsleveranciers. Ongeveer 600 gigawatt vermogen aan kolencentrales heeft inmiddels flexibiliteitsmoderniseringen ondergaan om variabele opwek van hernieuwbare energie te kunnen balanceren.

Mogelijk piekjaar uitstoot
‘De daling van kolenstroomopwekking in 2025 suggereert dat de CO2-uitstoot van de Chinese energiesector mogelijk in 2024 een piek heeft bereikt’, aldus Feng. ‘Als dit aanhoudt, zou dit een historisch moment zijn voor wereldwijde schone energie en klimaatinspanningen. Gezien de onzekerheden kan kolenstroomopwekking echter de komende jaren op een golvend plateau blijven in plaats van een aanhoudende daling in te zetten, waarbij de uitstoot van de energiesector een vergelijkbaar patroon volgt.’

De explosieve groei van kunstmatige intelligentie en datacenters in China kan bijvoorbeeld onverwachte pieken in de elektriciteitsvraag veroorzaken. Volgens Wood Mackenzie zal de totale capaciteit van datacenters tegen 2030 78 gigawatt bereiken, een stijging van 105 procent ten opzichte van 38 gigawatt in 2024. Omdat een groot deel van deze nieuwe vraag geconcentreerd zal zijn in dichtbevolkte stedelijke centra, kan kolenenergie onmisbaar blijven voor het handhaven van de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet.