Michael Colijn (Alfen): ‘Made in Europe moet de norm worden’

Jij werkt sinds 4 maanden bij Alfen, wat trok je aan in deze baan?
‘Alfen is een prachtig bedrijf. We produceren transformatorstations voor netbeheerders en private partijen, bijvoorbeeld zon- en windparken. Daarnaast maken we batterijen: opslagsystemen voor mobiele, utility scale en c&i-toepassingen. Onze derde productgroep is laadpalen, voor consumenten, bedrijven en de publieke markt. Alfen opereert dus in het hart van de energietransitie.’

Hoe gaat het met het bedrijf?
‘We hebben de afgelopen 10 jaar een enorme ontwikkeling doorgemaakt: van een klein naar een groot mkb-bedrijf, en beursgenoteerd. Het aantal werknemers steeg van 50 naar 1.000, de omzet van 5 naar 500 miljoen euro. Een van de grote uitdagingen die bij zo’n enorme groei komt kijken, is behouden wat vroeger een gegeven was, bijvoorbeeld kwaliteit, innovatiekracht en het menselijke aspect.’

Dat is jouw opgave?
‘Ik ben aangenomen om Alfen uit de problemen te trekken. In 2024 noteerden we een verlies van 24 miljoen euro. Ik presenteerde afgelopen woensdag de jaarcijfers over 2025. Dat verlies is teruggelopen naar 1 miljoen euro. Eind dit jaar moet er weer een gezond bedrijf staan, vanaf 2027 met de groei die we graag willen zien. Zo kunnen we onze missie waarmaken.’

Het doel is?
‘Alfen wil de energietransitie versnellen door het toegankelijk maken van, duurzame, stroom. Met laadpalen, batterijen en slimme transformatorhuisjes dragen we bij aan een optimale inpassing in ons energiesysteem, zodat elektriciteit altijd en overal voorhanden is. Stroomzekerheid voor bedrijven en consumenten staat dus centraal.’

Dat raakt aan een groter plaatje…
‘Onafhankelijkheid in energievoorziening is van enorm belang voor alle aspecten in onze samenleving: defensie, maakbedrijven, onze voedselvoorziening, noem maar op. De VS heeft dit al voor elkaar. China werkt er hard aan. In Europa wordt er, gezien de verscherpte geopolitieke verhoudingen, veel over gepraat en op papier gezet, aangaande een nieuwe industriepolitiek en innovatie onder andere. Maar structurele actie is noodzaak.’

Dat geldt tevens voor Nederland?
‘We moeten op grote schaal onze eigen hernieuwbare-energieproducten gaan maken, van hoge kwaliteit, met eigen software zodat we daar controle over hebben, bijvoorbeeld aangaande de sturing van pv-omvormers en trafo’s. Zo kunnen we ook heel veel banen creëren. Dat is feitelijk wat Alfen doet. Maar ook in Nederland wordt daar nog niet echt naar geleefd, zo leert tevens onze ervaring.’

Wat merken jullie daarvan?
‘Wij halen de basis van onze batterijcellen nu uit China. Maar alles wat slim is, maken we zelf; de omvormers, de software en de aan- en uitknop – wat cruciaal is voor digitale veiligheid. Alfen wil opschuiven in de keten; een groter deel van de batterijcellen zelf gaan samenstellen. Zo vergroten we onze grip op kwaliteit en schuiven we op richting autonome productie. Daarvoor is een nieuwe batterijenfabriek nodig. Het traject van vergunningverlening loopt echter zeer stroef; het gevoel van urgentie lijkt te ontbreken.’

Wat moet er gebeuren?
‘Kijk naar de Verenigde Staten. De Build America, Buy America Act uit 2021 schrijft voor dat bij infrastructuur- en energieprojecten voorrang moet worden gegeven aan Amerikaanse goederen en materialen. Zo geldt voor gefabriceerde producten in principe de eis van lokale eindassemblage en moet meer dan 65 procent van de componentwaarde van Amerikaanse oorsprong zijn.’

Europa moet zo’n zelfde systeem invoeren?
‘Normering in aanbestedingen wat betreft Made in Europe, maar ook aangaande de CO₂-footprint van producten en de arbeidsomstandigheden van de mensen die ze maken, zou een waardevolle maatregel zijn. Het komt ten goede aan de concurrentiepositie van bedrijven zoals Alfen en helpt de opbouw van een eigen energietransitie-industrie. Maar daar is uiteraard meer voor nodig.’

Hoe kijk jij naar de ontwikkeling in de markt voor laadinfrastructuur en batterijen?
‘De aandacht voor cybersecurity neemt toe, al mondt die nog niet altijd uit in eisen van afnemers. Daarnaast zien we een toenemend bewustzijn aangaande het belang van goede service en onderhoud. Klanten willen partijen die hen lokaal en in hun eigen taal terzijde staan. Daarnaast is verdere digitalisering cruciaal, bijvoorbeeld in het kader van 24/7 kunnen analyseren, uitlezen en sturen van apparatuur en energiesystemen. Dit zijn dan ook alle drivers van onze verdere groei.’

Als onderdeel van een omvangrijke, krachtige Europese hernieuwbare-energie-industrie; die gaat er komen?
‘Ik ben mijn carrière ooit begonnen bij Shell Solar, dat wereldwijd de grootste fabrikant van zonnepanelen werd. De productie werd in 2007 gestopt, net voordat de markt explodeerde. 5 jaar later ging de rest van de Europese pv-industrie teloor. China nam die markt over. Maar wat dit wel aantoont, is dat het kan als we er echt in geloven en het ook echt doen. Wij zijn er klaar voor, maar wel als onderdeel van een orkest. Alle leden moeten dezelfde muziek in de juiste maat spelen. Daarvoor zijn dirigenten nodig, en die zitten in Den Haag en Brussel.’