Slimme sturing Nederlandse energiehuishoudens: ‘Stille revolutie, het gaat heel snel nu’

Hoe ontwikkelt HomeWizard zich?
‘Goed. We zijn een behoorlijk serieuze club aan het worden. Voor ons begon het allemaal met het inzichtelijk maken van het energieverbruik van huishoudens, onder meer via meters voor opwek en verbruik en monitoringtechnologie. Inmiddels bieden we ook een eigen stekkerbatterij aan en richten we ons op slimme sturing.’

Middels een energiemanagementsysteem (ems)…
‘Wij hebben het nooit over een ems. Vraag een techneut wat dat is en die gaat gebruikelijk helemaal los; voor je het weet gaat het over systemen met allerhande toeters en bellen die alle energie-apparaten aansturen in onderlinge afstemming en kun je zelfs off grid gaan. Dat is niet relevant voor de mensen waarvoor wij het doen.’

Wat is jullie doelgroep?
‘HomeWizard verkoopt direct aan de consument, maar heeft ook veel installateurs als klant. Onze primaire doelgroep is de gewone man en vrouw; mensen met een gemiddeld rijtjeshuis, of huurders van sociale woningen, die niet zelden te maken hebben met energiearmoede. Zij kunnen zich doorgaans geen elektrische auto of thuisbatterij veroorloven.’

Wat is slimme sturing bij HomeWizard?
‘Je apparaten – bijvoorbeeld de wasmachine en droger, elektrische boiler, warmtepompen, ev-lader voor de fiets of auto – zo goedkoop mogelijk laten draaien. Als je pv hebt, doe je dat uiteraard zoveel mogelijk met je eigen zonnestroom als bron, direct of via opslag. Dat is met het oog op de aanstaande afschaffing van de salderingsregeling de voordeligste optie. Neem je stroom van het net af, bijvoorbeeld vanwege te weinig overproductie of omdat je geen zonnepanelen hebt, dan sturen we op dynamische tarieven; afname als de stroomprijs het laagste is. HomeWizard levert nooit terug in het kader van EPEX-handel of onbalansdiensten.’

Hoe snel gaat het met slimme sturing in Nederland?
‘Het is allereerst van belang om te definiëren wat dat is. Voor verbruikers is het een manier om maximaal te besparen op hun energierekening. Vanaf 2027 is zonnestroom die niet zelf wordt verbruikt weinig waard. Consumenten zoeken naar oplossingen – meer flexibiliteit. Voor netbeheerder gaat het over het mitigeren van netcongestie, ze willen in dat kader zelfs controle achter de meter, bijvoorbeeld over warmtepompen en batterijen. Ook energiebedrijven zijn op zoek naar flex, om onbalans als gevolg van te veel of te weinig inkoop van energie.’

Waarom is dit belangrijk?
‘Deze zaken kunnen elkaar in de weg zitten. Om een voorbeeld te geven: als in je wijk de spanning op het net de grenswaarde overstijgt en de zonnepanelen moeten uit van de netbeheerder, net wanneer je lekker veel zonnestroom produceert die je voor jezelf kunt gebruiken, dan gaat dat ten koste van je financiën. Hetzelfde geldt voor deelnemen aan onbalans via een of andere derde partij. Die kan bijvoorbeeld je batterij ontladen op een moment dat dat helemaal niet goed is voor je portemonnee. Wij staan allereerst voor het belang van de verbruiker. Onze klanten gaan voor, en dan komt de netbeheerder pas in beeld.’

Energiemanagementsystemen schoten de afgelopen jaren als paddenstoelen uit de grond, hoe kijk jij naar die ontwikkeling?
‘De ene is de andere niet. Ik zie 2 soorten huishoudens. De eerste heeft, bijvoorbeeld met veel zonnepanelen op het dak, warmtepomp, lader van de elektrische auto voor de deur en een flinke batterij, ook als noodstroomvoorziening. Je hebt het dan al snel over een investering van 20.000 euro plus. Die hebben veelal apparaten van dezelfde fabrikant, en zullen als snel ook een ems van hetzelfde merk aanschaffen. Maar voor de meeste consumenten, zo’n 80 procent denk ik, volstaan veel simpelere oplossingen, al dan niet inclusief een kleine stekkerbatterij voor opslag. Wij zijn een van de partijen die deze aanbieden. De meeste ems’en zijn kortom overgecompliceerd, veel te uitgebreid. Daarmee is de kans dat het niet optimaal werkt of er iets misgaat groot.’

Hoe succesvol is HomeWizard?
‘We schreeuwen het niet van de daken, opereren liever wat op de achtergrond. Maar we hebben meer dan 1 miljoen gebruikers: dat geeft aan dat er een stille revolutie gaande is. Energie was lang een non-interest product, mensen wilden er niet mee bezig zijn. Dat ligt nu geheel anders. Een flink deel van de Nederlandse consumenten wil meer inzicht in hun energieverbruik. Velen gaan nu ook aan de gang met slimme sturing, ook op basis van een dynamisch contract, zeker zonnepaneeleigenaren die binnenkort de pijn van het einde van het salderingstijdperk gaan voelen.’