Omwonenden verliezen rechtszaak over zonnepark in Wijk bij Duurstede

De uitspraak betekent dat de bouw van de zonneweide kan doorgaan. Het project voorziet in de realisatie van ongeveer 7,8 hectare zonnepanelen op agrarische gronden ten noorden van de locatie en ten westen van de locatie in Wijk bij Duurstede. De overige 2,7 hectare worden ingezet voor de realisatie van meer natuur, versterking van de biodiversiteit, educatie en recreatie.

Omgevingsvisie
In totaal hadden 8 omwonenden bezwaar gemaakt tegen de omgevingsvergunning. Zij stelden onder andere dat het project niet past binnen de kaders van de Omgevingsvisie Kromme Rijngebied en de Omgevingsverordening provincie Utrecht. Ook betoogden zij dat de gemeente onvoldoende onderzoek heeft gedaan naar alternatieve locaties en mogelijkheden voor kavelruil. Tot slot verwezen de omwonenden naar een brief van het kabinet over de voorkeursvolgorde voor zonne-energieprojecten, waarin agrarische gronden als laatste optie worden genoemd.

Afwijking toegestaan
Alle betrokken partijen waren het erover eens dat de zonneweide in strijd is met het bestemmingsplan, dat op de locatie een agrarische bestemming aanwijst. De rechtbank oordeelt echter dat de gemeente bij een aanvraag om een omgevingsvergunning moet beslissen op de aanvraag zoals die is ingediend, inclusief de daarin opgenomen locatie. Het college hoeft pas een alternatief in zijn besluitvorming te betrekken wanneer het op voorhand aannemelijk is dat sprake is van een gelijkwaardig resultaat met aanzienlijk minder bezwaren.

De omwonenden hebben volgens de rechtbank niet aannemelijk gemaakt dat een andere locatie, zoals langs het Amsterdam-Rijnkanaal, minder ruimtelijke impact op de omgeving zou hebben. In de ruimtelijke onderbouwing bij de vergunningaanvraag is gemotiveerd dat andere locaties ongeschikt bleken vanwege technische uitvoerbaarheid of vanwege hoge archeologische waarden in de grond. Voor het ontwikkelen van een zonneweide is alleen de huidige locatie uitvoerbaar, omdat de zonneweide aangesloten kan worden op het elektriciteitsnet en landschappelijk goed inpasbaar is binnen de aanwezige landschapsstructuren.

Kavelruil onderzocht
Over de mogelijkheden van kavelruil oordeelt de rechtbank dat uit het participatierapport blijkt dat de vergunninghouder zich voldoende heeft ingespannen om te onderzoeken of kavelruil mogelijk was. Gedurende het participatieproces is met meerdere omliggende grondeigenaren gesproken over mogelijkheden tot kavelruil, maar er waren geen geschikte gronden beschikbaar. De omwonenden hebben volgens de rechter dan ook niet aannemelijk gemaakt dat het onderzoek naar kavelruil anders had kunnen uitpakken.

Omgevingsvisie niet geschonden
De Omgevingsvisie Kromme Rijngebied sluit zonneparken in het landbouwgebied volgens de rechtbank bovendien niet uit. Hoewel de Omgevingsvisie inzet op behoud en ontwikkeling van landbouw en agrarische bedrijvigheid, biedt de visie ook ruimte voor zonneweides in het landbouwgebied. In de Omgevingsvisie wordt de ambitie uitgesproken om binnen het gebied de maximale ruimte voor alternatieve energie aan te bieden. Praktisch betekent dit dat zonneweides in het landbouwgebied mogelijk zijn, mits ze landschappelijk worden ingepast.

De rechtbank kan de gemeente volgen in de redenering dat de bestaande karakteristieken van het landschap blijven behouden en worden versterkt. Door een zorgvuldige landschappelijke inpassing met gebiedseigen inrichtingselementen zoals struweelhagen, kruidenrijk grasland en een hoogstamfruitgaard, gaat het project volgens de rechtbank op in de bestaande landschapsstructuren en blijft de landelijke gebiedssfeer behouden.

Rijksinstructie niet bindend
De verwijzing van omwonenden naar de brief van het kabinet over de aangescherpte voorkeursvolgorde voor zonne-energieprojecten leidt volgens de rechtbank niet tot een ander oordeel. Deze kamerbrief is namelijk juridisch niet bindend, want in de provincie Utrecht heeft de kamerbrief niet geleid tot een inhoudelijke wijziging van de Omgevingsverordening. In de toelichting op de Omgevingsverordening staat dat het in de provincie Utrecht noodzakelijk is om ook zonneweides te realiseren op agrarische gronden om te kunnen voldoen aan de gestelde energieambities.

Bovendien staat in de kamerbrief ook dat projecten doorgang kunnen vinden waarvan de participatietrajecten al in een vergevorderd stadium zijn, en niet helemaal conform de aangescherpte voorkeursvolgorde zijn vormgegeven. De rechtbank concludeert al met al dat de gemeente zich in redelijkheid op het standpunt heeft kunnen stellen dat het realiseren van de zonneweide niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening en evenmin leidt tot onevenredig nadelige gevolgen voor de omwonenden.