Zuid-Holland: ruimte voor 5.100 hectare agri-pv en 2,3 gigawattpiek zonnepanelen

De provincie wijst naar technische en economische uitdagingen als reden waarom de combinatie van landbouw en zonnepanelen nog niet aangejaagd gaat worden.

Theoretische potentie groot
Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland hebben de Provinciale Staten de resultaten toegestuurd van een verkennend onderzoek naar agri-pv. Deze combinatie van landbouw- en zonne-energieproductie op hetzelfde perceel zou stroom kunnen opleveren voor ruim 700.000 huishoudens. De grootste kansen liggen in de fruitteelt met overkappingen boven boomgaarden en in delen van de akkerbouw- en veeteeltgebieden.

Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van het Omgevingsprogramma, waarin Zuid-Holland afsprak te onderzoeken hoe zonnepanelen als teeltondersteunende voorziening of als onderdeel van meervoudig ruimtegebruik kunnen worden toegepast. De provincie staat namelijk voor een grote opgave in de energietransitie terwijl de beschikbare ruimte schaars is.

Beleidsruimte aanwezig
Binnen de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening is agri-pv al toegestaan binnen zoekgebieden voor zonne-energie van de Regionale Energiestrategieën (RES’en). Dit moet wel gebeuren met zorgvuldige landschappelijke inpassing en een bijdrage aan behoud en versterking van de biodiversiteit.

De provincie beoordeelt initiatieven per geval afzonderlijk en levert maatwerk. Op korte termijn zijn geen aanvullende beleidswijzigingen of actieve stimulering nodig, concluderen Gedeputeerde Staten. Agri-pv is volgens Zuid-Holland wenselijk onder voorwaarden die waarborgen dat landbouwproductie, landschap en ecologie niet worden aangetast. De landbouwfunctie moet aantoonbaar behouden blijven en minimaal het grootste deel van het perceel moet productief blijven. De landschappelijke inpassing moet zorgvuldig gebeuren met aandacht voor openheid, schaal en visuele kwaliteit. Installaties dienen reversibel te zijn, zodat ze zonder schade aan bodem of landschap verwijderd kunnen worden.

Praktijk nog onrijp
Het onderzoek toont aan dat grootschalige toepassing van agri-pv nog veel uitdagingen kent. Op technisch vlak spelen onder andere de optimale lichtverdeling, de hoogte van de systemen en de beschikbare netcapaciteit voor het onderzoek een rol. Economisch vormen de hoge investeringskosten en onzekere opbrengsten een belemmering.

Daarnaast zijn er ruimtelijke uitdagingen zoals landschappelijke inpassing en geldende regelgeving. Ook maatschappelijke aspecten zoals het creëren van draagvlak en kennisdeling vragen aandacht. Er is nog beperkt inzicht in de langetermijneffecten op gewasopbrengst, bodemkwaliteit en biodiversiteit.

Nationaal kader gewenst
De provincie wil ervaring opdoen door effecten op landbouwopbrengst, bodem en biodiversiteit te monitoren en kennis te delen met andere provincies om te komen tot een eenduidiger nationaal kader.

Op de langere termijn stelt de provincie te overwegen nadere voorwaarden vast te leggen in de verordening over bijvoorbeeld hoogte, transparantie of landschappelijke kwaliteit. Dit gebeurt pas zodra bewezen is dat agri-pv technisch, economisch en ecologisch haalbaar is.