Holland Solar zet Werkgroep Solar Asset Management op

Wat was de aanleiding van het oprichten van jullie werkgroep?’
‘Een onderzoek van mij en Johan Boekholt: Solar Assetmanagement, meebewegen in een zonnige toekomst. Dat voerden we uit in opdracht van TKI Urban Energy en RVO. We kennen het opgesteld vermogen aan zonnepanelen in Nederland, en weten ook dat dat inmiddels enorm is. Dat zegt echter niets over de daadwerkelijke hoeveelheid opwek, nu en in de toekomst, bijvoorbeeld vanwege installaties die uitstaan of niet optimaal produceren door een gebrek aan onderhoud. Je wilt weten wat er aan de hand is op dit vlak. Zonne-energie is kritische infrastructuur geworden. Als systemen onvoldoende presteren, zijn de gevolgen groot.’

Jullie concludeerden?
‘Een van de belangrijke constateringen betrof het badkuipmodel aangaande onderhoud. Dat is in eerste instantie aanzienlijk, wanneer projecten net zijn gerealiseerd, om de kinderziektes eruit te halen. Daarna is het lang niet nodig, en dat geldt voor de meeste pv-systemen van dit moment. Die verouderen echter allemaal. Onderhoud wordt een belangrijke en grote opgave, we weten alleen nog niet wanneer en hoe.’

Er is op dit moment geen sprake van een probleem…
‘Dat zou je kunnen denken vanuit technisch perspectief. Maar de omgeving waarin deze installaties opereren, is wel in verandering. Zo zien we steeds vaker negatieve stroomprijzen. Die zetten de businesscases van grote pv-systemen onder zware druk. Dat betekent dat er noodzaak is tot sturing, en dan heb je het direct ook over cybersecurity: een nieuwe uitdaging in beheer. We hebben het bij assetmanagement over meer dan onderhoud.’

Holland Solar ziet dat belang van solar assetmanagement ook…
‘Dat geldt tevens voor de leden. Bij een eerste inventarisatie reageerden direct 13 partijen die ermee aan de slag willen, voornamelijk grote epc’ers, o&m-bedrijven en specialisten in beheer, allemaal gericht op de zakelijke markt. Dat is prima, want die grote systemen moeten aandacht krijgen. Maar daarmee is voor nu geen sprake van een volledig dekkend verhaal. In Nederland zijn namelijk al meer dan 3 miljoen woningen met zonnepanelen uitgerust. Ook daar moeten we iets mee wat betreft monitoring en onderhoud. Dat is echter een complexere zaak, zowel financieel als organisatorisch.’

Wat is het doel van de werkgroep, waar staan jullie nu?
‘Holland Solar wil haar leden ondersteunen op het vlak van solar assetmanagement door kennisuitwisseling te faciliteren en waar nodig in te zetten op ondersteunend beleid. We hebben onze eerste bijeenkomst achter de rug. Die stond in het teken van het inventariseren van inhoudelijke prioriteiten. Er kwamen vele mogelijke thema’s aan de orde, onder andere kwaliteit en veiligheid.’

Wat speelt er op het vlak van kwaliteit, veiligheid en beheer?
‘Wat betreft bestaande grote pv-installaties is daar weinig aandacht aan besteed. De afgelopen jaren zien we echter veel nieuwe toetreders in o&m. Er verandert dus veel, maar er is bijvoorbeeld behoefte aan specifieke opleidingen, best practices en eventueel een gedragscode. We hebben inmiddels Scope 12, de veiligheids- en brandrisico-inspectie voor pv-installaties. Systemen die al jaren draaien, voldoen daar natuurlijk niet aan; net zoals een jaren ’30-woning niet aan het Bouwbesluit van nu voldoet. De vraag is dan hoe we daarmee omgaan. Dat ze niet aan de eisen van nu voldoen, betekent niet dat ze per se van het dak af moeten. Met wat aanpassingen hier en daar kan voldoende veiligheid worden gegarandeerd. Die discussie moeten we voeren.’

Andere mogelijke thema’s zijn?
‘De veranderende energiemarkt die van grote invloed is op de businesscase van zonnestroomsystemen. Hoe kun je hier slim mee omgaan, bijvoorbeeld middels aansturing met een energiemanagementsysteem (ems)? Nog zo’n actueel onderwerp is het gebruik van nieuwe technieken zoals kunstmatige intelligentie (AI), onder meer ten behoeve van voorspellend onderhoud en contractmanagement. Hoe kun je die optimaal inzetten, en hoe zit het daarbij bijvoorbeeld met digitale veiligheid? En ook de laatste fase van de levensduur van installaties is een belangrijk thema. De eerste vraag is waar je het daarbij exact over hebt. Gaat het over techniek of rendement? Hoe dan ook, er moeten dan belangrijke keuzes in beheer worden gemaakt. Ga je bijvoorbeeld investeren in repowering of de installatie ontmantelen en een nieuwe bouwen? Wat doe je in dat geval op het gebied van recycling of hergebruik? Hier maakt de werkgroep O&M connectie met de Werkgroep Circulariteit van Holland Solar.’

Wat zijn de volgende stappen, voor jou en de werkgroep?
‘Ik ben aangesteld als voorlopig voorzitter. Als het aan mij ligt, blijf ik die rol vervullen. Het is leuk en belangrijk werk. In november volgt een tweede bijeenkomst waarin we het werkplan voor het komende jaar zullen vaststellen. Ondertussen nodig ik geïnteresseerde leden van Holland Solar van harte uit zich te melden en bij ons aan te sluiten.’