Defensie versterkt energiezekerheid met zonnepanelen en microreactoren

De oorlog in Oekraïne toont volgens de staatssecretaris dat energie-infrastructuur een strategisch doelwit is, waardoor autonomere energievoorzieningen nodig zijn om kampementen weerbaarder te maken.

96 panden
De internationale veiligheidssituatie is de afgelopen jaren sterk verslechterd. Om hierop te reageren, actualiseert Defensie haar duurzaamheidsaanpak met een nieuw centraal uitgangspunt: gevechtskracht staat voorop en duurzaamheid draagt daaraan bij. De focus verschuift van klimaatverandering naar energiezekerheid en -onafhankelijkheid.

‘Energie voor varen, vliegen, rijden, vastgoed, kampementen en informatietechnologie is essentieel voor de operationele inzet', schrijft Tuinman in zijn brief aan de Tweede Kamer. De oorlog in Oekraïne heeft volgens hem aangetoond dat de energie-infrastructuur een strategisch doelwit is bij conflicten.

Defensie investeert in diverse energiebronnen, waaronder zonnepanelen. Eind 2025 zal ongeveer 18 procent van de geschikte defensiepanden worden benut voor zonnepanelen. Het gaat om 96 van de 540 geschikte panden.

Kernenergie
Een opvallend element in de vernieuwde aanpak is de verkenning naar defensietoepassingen van kleinschalige kernenergieopwekking. Deze microreactoren kunnen volgens de staatssecretaris bijdragen aan de energieonafhankelijkheid van militaire installaties.

De eerste verkenning door TNO zal worden gevolgd door het uitwerken van samenwerkingsmogelijkheden op het vlak van infrastructuur in de nucleaire waardeketen. Ook zal beter inzicht in de effecten van gevechtsschade worden verkregen. Defensie sluit hiervoor aan bij internationale overlegorganen in EU- en NAVO-verband.

Duurzame brandstoffen
Tuinman meldt verder dat Defensie voor brandstoffen minder kwetsbaar wil worden voor geopolitieke onzekerheden. De afhankelijkheid van fossiele brandstoffen wordt verminderd door het bijmengen van biobrandstoffen. Dit jaar wordt tot 30 procent biobrandstof in wegdiesel en tot 10 procent in scheepsdiesel bijgemengd.

Voor vliegtuigen is het doel om vanaf 2026 tussen 5 en 10 procent van de brandstoffen te vervangen door Sustainable Aviation Fuel (SAF), stapsgewijs oplopend tot 30 procent.

Energieroadmap
Defensie ontwikkelt tot slot uiterlijk in het tweede kwartaal van 2026 een roadmap voor energiezekerheid met concrete mijlpalen. Een voorbeeld is het plan om binnen 4 jaar minimaal 5 grote vastgoedobjecten gedurende langere tijd onafhankelijk van het elektriciteitsnet te laten opereren.

Voor deze plannen heeft Defensie via de Defensienota’s van 2022 en 2024 aanzienlijke budgetten vrijgemaakt: 55,8 miljoen euro in 2025, oplopend tot 96,8 miljoen euro in 2030.