Utrecht opent nieuw testlab voor prestaties zonnepanelen

Het Lumifield ziet eruit als een zeecontainer volgehangen met zonnepanelen in alle windrichtingen. Op het dak staan verschillende varianten, waaronder exemplaren in kleuren die beter passen bij Nederlandse daken. Binnenin bevindt zich alle elektronica voor de metingen.

Elke 15 minuten
Het lab registreert elke 15 minuten hoe de zonnepanelen presteren, gekoppeld aan gegevens van een miniweerstation.

Eline Hutter, universitair docent bij het Institute for Sustainable and Circular Chemistry, legt uit waarom dit belangrijk is: ‘Als je een zonnepaneel wil aanschaffen, geven fabrikanten vaak een vermogen op dat onder standaardtestcondities wordt gemeten. Maar deze testcondities zijn gebaseerd op de Verenigde Staten. In Nederland hebben we een heel ander klimaat: de zon staat hier veel lager en bovendien is er bewolking en schaduw.’

Onderwijsfunctie belangrijk
Het Lumifield is niet alleen een onderzoeksfaciliteit, maar dient ook als praktisch klaslokaal. Studenten in de mastervakken over zonne-energie en data science werken met de livedata van het lab. ‘Ze zien met eigen ogen wat weersomstandigheden doen met de opbrengst van zonnepanelen,’ vertelt Hutter. ‘Dat maakt de theorie een stuk concreter.’

Studenten gebruiken de dataset om praktische vragen te beantwoorden, zoals of het rendabel is om zonnepanelen op het westen te plaatsen voor meer avondzon, of welk type energiecontract het voordeligst is met eigen opwek.

Kleurvariaties onderzocht
Een interessant aspect van het onderzoek betreft de invloed van kleur op het rendement. Op het dak van de testfaciliteit worden terracottakleurige zonnepanelen getest die beter passen bij veel Nederlandse daken. ‘Gemeenten staan soms geen zwarte panelen toe,’ licht Hutter toe. De onderzoekers willen nagaan welk effect deze kleurvariatie heeft op de energieopbrengst.

Voor de container staat ook een stalen frame met bifaciale zonnepanelen die licht opvangen van beide kanten. Dat kan potentieel tot hogere opbrengsten leiden onder de juiste omstandigheden.

Broedplaats
Voor Hutter is het project een kans om de brug te slaan tussen fundamenteel materiaalonderzoek en praktische toepassingen. Normaal doet zij onderzoek naar nieuwe materialen voor zonnecellen, werk dat zo’n 20 jaar vooruitloopt op de praktijk. Met het Lumifield krijgt ze beter inzicht in de eisen die in de praktijk belangrijk zijn.

Het project is opgezet door Hutter samen met Sara Mirbagheri Golroodbari, universitair docent bij het Copernicus Instituut. Het Living Lab moet uitgroeien tot een broedplaats voor nieuwe vragen en experimenten rond zonne-energie.