DNB: overheid moet huurder meer helpen bij verduurzamen van woning

Uit de nieuwe analyse en enquête van DNB onder 2.000 Nederlandse huishoudens blijkt dat consumenten vanwege de hoge energieprijzen massaal de thermostaat lager hebben gezet en korter zijn gaan douchen. Ook hebben huiseigenaren vaker hun woning geïsoleerd.

Structurele investeringen
Volgens de onderzoekers valt op dat huishoudens die het meest in de problemen komen door de hoge energieprijzen, disproportioneel vaak huurder zijn. Gegeven de schaarste aan mensen en middelen voor verduurzaming, is het volgens de DNB verstandig dat de overheid deze groep als eerste helpt om de woning te verduurzamen.

Uit een scenarioanalyse blijkt dat ongeveer 1 miljoen huishoudens een laag inkomen en hoge energierekening zou hebben bij aanhoudend hoge prijzen en de afbouw van huidige compensatiemaatregelen als het prijsplafond. Waarschijnlijk ligt dit aantal in de praktijk iets lager omdat huishoudens ook energie besparen. Financieel kwetsbare huishoudens zijn vaak huurder bij een woningcorporatie. Ook geven ze vaak aan minder inzicht te hebben in de eigen energierekening of besparingsopties.

Zonnepanelen
Ongeveer 27 procent van de woningeigenaren stak geld in kleine aanpassingen, zoals tochtstrips, radiatorfolie en led-lampen. Ongeveer 16 procent koos het afgelopen jaar voor grote investeringen, zoals spouwmuurisolatie, de aanschaf van een warmtepomp of zonnepanelen.

Ten opzichte van 2016 zeggen woningeigenaren veel vaker dat ze hebben geïnvesteerd in verduurzaming in de afgelopen 10 jaar. In 2016 had ongeveer 59 procent van de woningeigenaren geïnvesteerd in maatregelen zoals woningisolatie, zonnepanelen, warmtepompen en andere vormen van verduurzaming. In 2022 was dit 77 procent, waarbij vooral een toename te zien is bij zonnepanelen.

Spaargeld of hypotheek
Naar schatting door DNB kan minstens 86 procent van de woningeigenaren het eigen huis vergaand verduurzamen met spaargeld of een lening binnen de eigen hypotheek. Toch blijft de bereidheid om in de komende jaren grote bedragen uit te geven beperkt. Dit komt deels doordat huizenbezitters geen extra schulden willen maken. Ongeveer drie kwart van de mensen financierde de verduurzaming van het huis in 2022 bijvoorbeeld met spaargeld, 7 procent sloot een lening af bij de bank en 4 procent leende bij een fonds, zoals het Nationaal Warmtefonds.

Ook willen huiseigenaren veel minder besteden aan verduurzaming dan meestal nodig is. Op basis van data van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) is naar schatting gemiddeld 24.000 euro per woning nodig om op energielabel B uit te komen. Slechts 5 procent van de huiseigenaren is volgens DNB echter bereid om hier meer dan 20.000 euro in te steken. Het bedrag dat huishoudens bereid zijn te investeren, is ook niet toegenomen in vergelijking met medio 2021, toen duidelijk werd dat 1 op de 5 Nederlanders met een koopwoning niet over genoeg spaargeld beschikte om zijn huis te verduurzamen en het geld ook niet kon lenen. 

3 aanbevelingen
De DNB doet de overheid 3 aanbevelingen: richt het beleid in eerste instantie op de minst duurzame huurwoningen van financieel kwetsbare huishoudens. Daar is de meeste winst te behalen. Ten tweede moet ook de informatievoorziening over verduurzamingsmogelijkheden en de financiering voor huiseigenaren verbeterd worden. Tot slot moet zo snel mogelijk duidelijkheid gegeven worden over de duur en werking van de compensatie van de hoge energierekening, want dit kan ervoor zorgen dat huiseigenaren eerder bereid zijn in verduurzaming te investeren.