Hugo Blom (Megaman): ‘Onbegrip en misverstanden over verblinding zijn groot’

Goed advies en gedegen lichtontwerp zijn daarmee steeds belangrijker – als verdienmodel en om gebruikers van goed licht te voorzien. ‘Dat vergt dan wel kennis en een gevoel van urgentie, bijvoorbeeld aangaande het voorkomen van verblinding. Dat is complexe en weerbarstige materie.’

De Unified Glare Rating, oftewel UGR-waarde, geeft de mate van hinder door verblinding aan. Hoe lager die is, hoe minder last de gebruikers ervan zullen hebben. In de verlichtingsnorm NEN EN 12464-1 Werkplekverlichting worden  grenzen aan verblindingshinder aangegeven. Fabrikanten vermelden de UGR-waarde op armaturen. ‘Die getallen geven echt geen inzicht in de werkelijke verblindingshinder van een lichtinstallatie in een specifieke ruimte’, zo onderstreept Blom.

Kriebelen
Nieuw in de lichtwereld is Blom niet. Na zijn opleiding fotonica ging hij in 1992 bij Philips aan de slag. Gedurende het pre-led-tijdperk was hij binnen de lichtdivisie verkoper van verlichtingsproducten in projecten. Na diverse commerciële functies bij lichtbedrijven begon het te kriebelen. Hij wilde terug naar zijn roots – niet producten, maar zijn kennis over licht naar de markt brengen. In 2011 begon hij voor zichzelf. Met Lumilab richt hij zich nu al 10 jaar op lichtdesign, -engineering en home automation. Anno 2021 heeft hij als lichtontwerper een hecht partnerschap met Megaman, fabrikant van verlichtingsproducten. Die samenwerking gaat verder dan het maken van lichtplannen. Gezamenlijk willen ze het belang van goed licht in beeld brengen bij installeurs en eindgebruikers, en de kennis overbrengen die nodig is om dat te realiseren.

Basisprincipes
De opkomst van led heeft het vak van Blom niet veranderd, althans niet in essentie. ‘Ik ben geen lichtkunstenaar en ben niet op zoek naar spektakel. Ik denk vanuit functionaliteit, en focus me op binnenverlichting. Goed licht is goed licht. Wat dat is, ligt deels vast in regels; bijvoorbeeld de NEN EN 12464 en andere normen, het bouwbesluit en Arbowetgeving. De basisprincipes zijn bovendien onveranderlijk. Ik streef naar comfort, energie-efficiency en sfeer. Maar led heeft onze wereld natuurlijk wel op zijn kop gezet, ook los van techniek en toepassingsmogelijkheden. De primaire winst van led is verduurzaming; minder energiegebruik en dus een lagere carbon-footprint. Dat was een belangrijke reden voor de snelle uitrol gedurende het afgelopen decennium. Een tweede aspect is dat van lichtkwaliteit. Zo ging het creëren van meer licht en een hogere kwaliteit (Ra-waarde) bij traditionele verlichting per definitie gepaard met een evenredige stijging in kosten per watt. Die prijs is met de stormachtige ontwikkeling van de led-markt enorm gezakt. Dat heeft grote gevolgen.’

Betalen
De marge op lichtproducten is volledig verdwenen. Er geld mee verdienen is lastig. Dat wordt ook geïllustreerd door de verkoop van de lichtdivisie van OSRAM en het in het naar de beurs brengen van Philips Lighting onder de naan Signify. Merknamen zeggen de eindgebruikers steeds minder. Waar consumenten na een verbouwing denken ‘oh ja, er moet ook nog een lampje in’, en vervolgens naar de IKEA rijden om dat zo goedkoop mogelijk te halen, is het in de zakelijke markt veelal in principe niet anders. De prijs is niet zelden leidend bij de aanschaf van lichtinstallaties. Het idee om een lichtadviseur in te schakelen om er het maximale uit te halen en daar ook nog eens voor te betalen, is doorgaans niet het eerste wat in de hoofden van gebouweigenaren of projectontwikkelaars opkomt. Tegelijkertijd wil niemand aansprakelijk zijn als er iets mis- of kapotgaat. Dat is het actuele beeld dat Blom schetst over de huidige lichtmarkt.

Handvaten
Blom: ‘Zo’n generiek beeld kent natuurlijk ook heel wat uitzonderingen; het is gelukkig niet een en al kommer en kwel. Duidelijk is wel dat er winst te behalen is in het creëren van bewustzijn over het belang van lichtkwaliteit, duiden wat dat dan is en handvaten geven om die te realiseren. Megaman heeft daar, net zoals overigens ook andere kwaliteitsmerken, de kennis van in huis. Wij zien het als een belangrijke taak om onze installateurs en hun klanten op dit vlak te ondersteunen. Een van de thema’s die we daarbij aansnijden, is verblinding. Hierover bestaat nog veel onbegrip en de misverstanden zijn legio.’

Lees hier het volledige artikel in de september 2021-editie van LED Magazine.