Aantal nul-op-de-meterwoningen blijft stijgen; sociale huursector loopt voorop

Er zijn in Nederland nu bijna 12.000 NOM-woningen: energiezuinige huizen die evenveel of meer energie opwekken dan zij verbruiken. Dit blijkt uit de onlangs verschenen Marktmonitor nul-op-de-meter 2020.

Grootste groei
De vereniging Stroomversnelling voert jaarlijks een onderzoek uit naar de marktontwikkeling van nul-op-de-meter in Nederland. De Marktmonitor 2020 laat zien dat de grootste groei te vinden is in de sociale huursector, waar bijna 12 procent van alle nieuwbouw gerealiseerd in 2019 nul-op-de-meter is. ‘Dat is een serieus marktaandeel. De innovatiefase (2,5 procent) is duidelijk achter de rug en ook de fase van ‘early adopters’ (13,5 procent) bijna afgerond. Naar verwachting wordt de “early majority” in 2020 bereikt’, zegt Stroomversnelling-directeur Ivo Opstelten. ‘De vraag vanuit corporaties naar NOM-concepten wordt dus steeds groter. Een stevig signaal voor bouwers die hier nog geen aanbod voor hebben. Want de verwachting is dat deze trend alleen maar doorzet.’

De Energieprestatievergoeding (EPV) die in 2016 van kracht werd, verklaart volgens de Stroomversnelling voor een belangrijk deel de forse groei in de sociale huursector. Deze vergoeding is er voor woningcorporaties en andere verhuurders van sociale huurwoningen. Verhuurders kunnen een vergoeding van huurders vragen voor (bijna) NOM-woningen. Ze krijgen hierdoor een deel terug van hun investeringen om van sociale huurwoningen NOM-woningen te maken. Het aantal woningen waarvoor EPV geïnd wordt, groeide in 2019 tot 5.361. Hierbij gaat het om 2.850 woningen voor nieuwbouw en 2.511 voor renovatie. In totaal wordt voor 68 procent van de NOM-woningen in de sociale huursector EPV geïnd. De meeste corporaties kiezen bovendien voor de meest energiezuinige categorie binnen de EPV. Opstelten: ‘Wij zien dat de introductie van de EPV eind 2016 nu duidelijk het beoogde effect sorteert. Het is voor corporaties een belangrijke financiële stimulans.’

Renovatiemarkt gekrompen
De ontwikkeling van renovatieprojecten vertoont een minder gunstig beeld. De renovatiemarkt groeit langzamer dan nieuwbouw en is in 2019 zelfs wat kleiner dan een jaar daarvoor (van 1.343 in 2018 naar 994 in 2019). Voor 2020 zijn er 1.865 woningrenovaties ingepland, meer dus dan er in 2019 zijn gerealiseerd. Voor de renovatieontwikkeling zijn meerdere oorzaken aan te wijzen. De algehele renovatiemarkt is gekrompen door de krapte op de markt. Door de grote nieuwbouwopgave hebben bouwers minder ruimte voor renovatieprojecten. Renovatieprojecten belanden daarnaast vaker in langdurige (deels juridische) processen om voldoende bewonersdraagvlak en vergunningen te verkrijgen, waardoor planningen niet altijd gehaald worden. Een beperkt aantal corporaties gaf aan vorig jaar gestopt te zijn met NOM-renovaties vanwege het te hoge beslag op de investeringsruimte van de organisatie. Stroomversnelling publiceerde eerder een onderzoek, waaruit naar voren kwam dat een stevige kostendaling van 30 procent mogelijk is door schaalvergroting in combinatie met verregaande industrialisatie van het aanbod.

NOM-ready
De Marktmonitor nul-op-de-meter 2020 heeft dit jaar ook voor het eerst gekeken hoe de NOM-ready aanpak zich ontwikkelt. Deze renovatiemethode leidt niet in één keer tot de NOM-prestatie, maar in stappen. Bij gestapelde bouw is NOM in één keer, zeker vanaf 5 woonlagen, meestal niet mogelijk door het gebrek aan oppervlak op het perceel dat voor eigen opwek benodigd is. Daar wordt nu vaker naar een NOM-ready aanpak uitgeweken, waarbij de warmtevraag net zo ver wordt teruggebracht als bij NOM-laagbouw. Bij Stroomversnelling zijn naast de bijna 12.000 NOM-woningen nu bijna 1.700 gerealiseerde NOM-ready woningrenovaties bekend en nog eens ruim 1.800 geplande NOM-ready renovaties.