LTO Nederland wil ruimtelijke impact zonneparken als afwegingscriterium voor SDE+ subsidie

LTO Nederland stelt dit in een position paper voor de Tweede Kamer. GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee vroeg onlangs een rondetafelgesprek / hoorzitting aan over Stimuleringsregeling Duurzame Energietransitie (SDE++). Kernvraag is wat betreft Van der Lee hoe deze verbeterd kan worden. Voorafgaand aan de gesprekken dienen diverse stakeholders position papers in.

Integrale benadering ontbreekt
In zijn position paper stelt LTO Nederland dat de Nederlandse land- en tuinbouwsector wil bijdragen aan de internationaal en nationaal afgesproken klimaatdoelen en verantwoordelijkheid wil nemen. ‘Tegelijkertijd moeten klimaatmaatregelen haalbaar en betaalbaar zijn voor boeren en tuinders, hun achterliggende ketens en de consument. De SDE++-regeling kan hier een positieve bijdrage aan leveren.’

Afspraken over de doelstellingen voor de opwek van duurzame energie op land zijn volgens de LTO eenzijdig tot stand gekomen zonder de land- en tuinbouw daarin te betrekken. ‘Dit terwijl de energietransitie tot op heden voor een groot deel op gronden van en door de agrarische sector gefaciliteerd worden. Het invullen van de doelstelling zal hoe dan ook gevolgen hebben voor de land- en tuinbouw. De druk op grond(prijzen) zal toenemen, naast de toenemende eisen met betrekking tot verduurzaming, de klimaat- en de stikstofopgave.’

Ruimtelijke toetsing en het toepassen van de Zonneladder
‘Ook in de huidige SDE+-regeling zijn veel plannen voor zonneparken op landbouwgronden beschikt’, vervolgt de belangenorganisatie. Dit terwijl ze niet bijdragen aan het verbeteren van de bodemvruchtbaarheid, hetgeen juist zo noodzakelijk is voor het vasthouden van koolstof in de bodem en het verbeteren van de biodiversiteit. Het krachtige van de nu voorliggende SDE++-regeling is de systematiek van kostenefficiency per vermeden ton CO2. Tegelijkertijd wordt hierdoor een eenzijdige afweging gemaakt, waarin de ruimtelijke impact niet wordt meegewogen. Ons voorstel is om ruimtelijke impact als een van de afwegingscriteria te hanteren voor het verlenen van subsidie.’

De Zonneladder, ofwel de voorkeursvolgorde zou volgens LTO Nederland onderdeel van deze toetsing moeten zijn. ‘Door deze te hanteren, wordt er meer balans aangebracht in het benutten van daken, bebouwde en loze oppervlakte. Zo wordt kostbare landbouwgrond, die vaak bepalend is voor het aanzicht van het landschap, een laatste optie. Langs 3 sporen zijn mogelijkheden om dit vorm te geven. (1) Het Bouwbesluit dient meer prikkels of verplichtingen te geven ten bate van dakgebonden zon-pv. (2) Waar welke zonneparken en windmolens mogen komen, wordt bepaald middels de Omgevingswet. De Zonneladder als afwegingskader moet verankerd worden in de Omgevingswet. (3) Bij het toekennen van SDE++-subsidie moet, naast de terechte afweging van kostenefficiency, ook ruimtelijke impact meegewogen worden.’

Onderzoek energieopslag
Daarnaast wil LTO Nederland onderzoek naar de mogelijkheid van energieopslag in de SDE++-regeling. ‘Dit kan middels een prikkel voor uitgestelde energielevering ofwel opslag, waardoor piekbelasting voorkomen wordt. De land- en tuinbouw leent zich in potentie goed voor deze dienstverlening door de bedrijfsvoering, machines en apparatuur die als accu benut kunnen worden, beschikbare ruimte op het bouwblok en de nabijheid van energieproductie-installaties. De sector kan hierin een deel van de oplossing zijn.’