Kabinet onderzocht schrappen openbaar vervoer vanwege vol stroomnet, maar kiest voor andere noodmaatregelen

Netbeheerders voorzien dat het elektriciteitsnet in delen van Utrecht en het zuidelijke deel van Flevoland op de koudste winterdagen mogelijk overbelast raakt. Om grootschalige stroomuitval te voorkomen, onderzochten netbeheerders en de openbaar vervoer (OV-)sector of het terugschroeven van de dienstregeling in noodsituaties daarbij zou helpen. 

Beperkte bijdrage

‘Uit de technische analyses van de netbeheerders en vervoersbedrijven blijkt echter dat het afschakelen van het openbaar vervoer in noodsituaties slechts beperkt bijdraagt aan het verminderen van netoverbelasting, terwijl de maatschappelijke gevolgen zeer groot zijn’, schrijft staatssecretaris Jo-Annes de Bat (CDA) van Klimaat en Groene Groei in zijn brief aan de Tweede Kamer. Het kabinet acht de maatregel daarom ‘niet effectief en proportioneel.’

Tijdelijke noodstroom

Als onderdeel van de bredere winteraanpak zetten de netbeheerders op 2 locaties tijdelijke noodstroominstallaties in. Stedin had eerder al de noodstroominstallatie bij Houten aangekondigd – een combinatie van batterijen en aggregaten op hernieuwbare brandstof die fossiele diesel vervangt. De Kamerbrief bevestigt nu ook dat TenneT en Liander een vergelijkbare voorziening bij Almere realiseren. De installaties worden alleen ingezet wanneer het elektriciteitsnet dreigt te overbelasten en worden daarna weer verwijderd.

De noodstroominstallaties zijn deels nodig door twee tegenvallers in de planning. Een installatie voor regelbare stroomopwekking in Almere is onverwacht niet beschikbaar gebleken. Ook het beschikbaar komen van flexibel vermogen bij kleinverbruikers verloopt trager dan gepland. De Bat noemt de noodstroominstallaties uitdrukkelijk ‘een uitzonderlijke maatregel buiten het reguliere instrumentarium voor congestiemanagement, die zo min mogelijk wordt ingezet.’

Grote afnemers springen bij

Naast de noodstroominstallaties hebben de netbeheerders een groep grote stroomafnemers in de regio Flevopolder, Gelderland en Utrecht (FGU) bereid gevonden om bij dreigende overbelasting van het stroomnet hun verbruik te verminderen of volledig af te schakelen. Een deel van hen kan op afroep overschakelen op de eigen noodstroomvoorzieningen, zodat zij geen stroom meer van het net afnemen en de netbelasting direct daalt.

Tegelijk bereiden de netbeheerders communicatie voor via regionale en sociale media. Daarin worden inwoners bij dreigende overbelasting gericht opgeroepen om tijdelijk minder elektriciteit te gebruiken. Mocht het in uitzonderlijke situaties toch nodig zijn om netdelen preventief af te schakelen, dan kunnen de netbeheerders snel handelen en inwoners en bedrijven tijdig informeren.