Inwoner Mechelen gaat offgrid na verloren rechtszaak over weigeren digitale meter, Vlaams Parlement wil opheldering

De vrouw, die zegt elektrosensitief te zijn, doorliep de volledige juridische procedure maar verloor haar rechtszaak bij Fluvius. Die stap was voor haar een laatste redmiddel na jaren van verzet. Elektrosensitiviteit, een aandoening waarbij mensen zeggen last te ondervinden van draadloze signalen, wordt in sommige landen erkend, maar daarvoor is vandaag de dag nog geen wetenschappelijk bewijs beschikbaar.

Een te veel

Vlaams Belang-parlementslid Filip Brusselmans kaartte de kwestie aan in de Commissie voor Wonen, Toerisme, Energie en Klimaat van het Vlaams Parlement. Hij had intussen meerdere vergaderingen met Fluvius bijgewoond, waar hem werd bevestigd dat het om een klein aantal gevallen gaat. 

Toch is hij bezorgd. ‘Elk mens die om die reden offgrid gaat, is er voor mij toch een te veel, zeker omdat er wel alternatieven waren die eigenlijk nooit volwaardig zijn onderzocht’, aldus Brusselmans. Hij vroeg de minister ook of er een stijgende trend te zien is en of een onderscheid valt te maken tussen mensen die offgrid gaan vanwege de digitale meter en mensen die dat om andere redenen doen.

Bekabeld alternatief beschikbaar

Vlaams viceminister-president Melissa Depraetere (Vooruit) wees op een bestaande uitweg voor wie de draadloze variant weigert: een bekabelde digitale meter. Die elimineert de straling binnenshuis en komt zo tegemoet aan de bezwaren van elektrosensitieve bewoners. ‘Aangezien burgers kunnen kiezen tussen 2 verschillende opties, lijkt mij de individuele keuzevrijheid in deze kwestie gewaarborgd’, licht Depraetere toe. 

De rechtbank van eerste aanleg in Turnhout beoordeelde het bekabelde alternatief op 1 oktober 2024 gunstig en stelde daarin ook dat elektrosensitiviteit geen rechtsgeldige reden is om de digitale meter te weigeren. Tot nu toe zijn er volgens Depraetere iets meer dan 650 aanvragen voor zo’n bekabelde meter ingediend, tegenover bijna 5 miljoen geïnstalleerde standaard digitale meters in Vlaanderen.

Geen beleidswijziging voorzien

Een heroverweging van het beleid acht de minister van Energie niet aan de orde. De uitrol van de digitale meter in Vlaanderen werd in 2018 beslist op basis van een positieve kosten-batenanalyse door de Vlaamse Nutsregulator (VNR). Een update van die analyse in 2024 bevestigde dat de baten voor de Vlaamse samenleving ‘nog steeds sterk positief zijn’, aldus de minister. Ze worden becijferd op 938 miljoen euro.

Offgrid gaan is overigens een wettelijk recht voor elke burger: er bestaat geen verplichting om aangesloten te zijn op het elektriciteitsnet. Depraetere heeft geen plannen om dat te veranderen. Ze beloofde wel bij Fluvius de exacte aantallen op te vragen van mensen die volledig offgrid zijn gegaan, al verwacht ze niet dat de netbeheerder ook de reden van de netafsluiting bijhoudt.