Waarschuwing Aurora: nettarieven Belgische batterijen verdubbelen tegen 2035, investeerders dreigen af te haken

Aurora Energy Research waarschuwt beleidsmakers in het rapport ‘Transmission Grid Fees in Belgium: Outlook & Impact Assessment’ dat opgesteld is in opdracht van Adaptogen Capital, BayWa r.e., Norther, Otary en Storm.

Extra druk door beleidswijzigingen
Aanleiding is de publicatie door de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (CREG) van de tariefmethodologie voor de periode 2028-2031, op basis waarvan netbeheerder Elia in 2027 de bijgewerkte nettarieven bekendmaakt.

De toegestane inkomsten van Elia stijgen in het basisscenario van 1,1 miljard euro per jaar in 2024 naar 3,0 miljard euro per jaar in 2035. 2 beleidswijzigingen zetten de projecteconomie extra onder druk: de afschaffing van de langjarige nettariefvrijstelling voor batterijenergieopslagsystemen (bess) en de invoering van een nieuw capaciteitsgebaseerd invoedingstarief.

112 euro per kilowatt
In Aurora’s centrale scenario stijgen de totale nettarieven voor een typisch batterijproject met 92 procent tot 112 euro per kilowatt in 2035. Zonder compenserende maatregelen dalen de gemiddelde jaarlijkse marges in Vlaanderen naar 47 euro per kilowatt en in Wallonië naar 38 euro per kilowatt. Projecten met een aansluitingsovereenkomst gesloten vóór juli 2026, of met een commerciële indienststellingsdatum vóór 31 december 2027, komen nog in aanmerking voor de nettariefvrijstelling.

‘Stijgende nettarieven kunnen de economie van batterijopslagprojecten in België verder onder druk zetten’, zegt Björn Hofman, Senior Associate Advisory bij Aurora Energy Research. ‘Kortingsregelingen zijn weliswaar beschikbaar, maar zullen de impact van de stijgende netkosten waarschijnlijk niet volledig compenseren’, voegt hij eraan toe.

Al duurder dan buurlanden
Nog vóór het nieuwe invoedingstarief van kracht wordt, betalen Belgische elektriciteitsproducenten al 1,10 euro per megawattuur via een bestaande energiegebaseerde vergoeding aan het stroomnet. In Frankrijk is dit 0,40 euro, terwijl Duitsland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk volgens de studie niets aanrekenen. Het nieuwe capaciteitsgebaseerde tarief kan in België bovendien oplopen tot 11 euro per kilowatt, tegenover 4 tot 7 euro per kilowatt in Duitsland.

Aurora raadt de introductie ervan dan ook nadrukkelijk af. ‘Een capaciteitsgebaseerd invoedtarief is niet aanbevelenswaardig, omdat het naar verwachting een negatief effect heeft op het systeem en op de elektriciteitsprijs die eindverbruikers betalen’, aldus het onderzoeksbureau. Naast offshore windparken en batterijen worden ook grootschalige zonnepaneelprojecten geraakt: het capaciteitsgebaseerde tarief weegt zwaarder per kilowatt door bij installaties met een lagere bezettingsgraad dan windturbines.

Duitsland koppelt de invoering van het nieuwe tarief aan een grandfatheringsvrijstelling: activa die een definitieve investeringsbeslissing namen voordat het tarief inging, zijn daardoor gevrijwaard van retroactieve regelwijzigingen. Nederland kondigt een gelijkwaardige bescherming aan, met als argument een gelijk speelveld binnen de Europese Unie (EU). België heeft tot nu toe geen vergelijkbare toezegging gedaan.

Investeerders vragen meer zekerheid
Mathias Verkest, algemeen directeur van Otary, legt uit dat langetermijnzekerheid onmisbaar is voor concurrerende elektriciteitsprijzen. ‘Producenten zullen verhoogde kosten altijd trachten door te berekenen aan consumenten. Als dat op korte termijn niet lukt, vertaalt dit zich in hogere risicopremies voor nieuwe projecten. Producenten hebben langetermijnzicht en voorspelbaarheid nodig om de meest concurrerende prijzen te kunnen bieden. We steunen dan ook ten zeerste de aanbevolen grandfatheringsvrijstelling voor bestaande en komende projecten, zoals al geldt in Duitsland.’

Christophe De Schryver, Executive Manager van Norther, waarschuwt dat het uitblijven van bescherming het investeringsklimaat ondermijnt. ‘Investeerders kunnen alleen het nodige langetermijnkapitaal vrijmaken als ze kunnen rekenen op een stabiel en voorspelbaar regelgevingskader. Als België substantiële nieuwe invoedkosten invoert zonder bescherming voor bestaande projecten, ondermijnt dat het vertrouwen van investeerders en verzwakt dat zijn aantrekkelijkheid als bestemming voor energie-investeringen. Duitsland en Nederland hebben al beschermingsmechanismen ingevoerd; België zou hetzelfde moeten doen.’

Aurora beveelt de Belgische overheid aan dezelfde grandfatheringsvrijstelling in te voeren zoals Duitsland en Nederland dat al doen. Daarnaast moet de piekontwijkingskorting behouden blijven: producenten die het stroomnet vermijden in de avondpiekuren op weekdagen van november tot maart, kunnen hun lasten daarmee met gemiddeld 65 euro per kilowatt per jaar drukken en hun marges met 63 euro per kilowatt verbeteren. Ook pleit Aurora voor uitbreiding van de flexibele aansluitingskorting naar opgelegde verbindingen, naast de bestaande toepassing bij vrijwillige aansluitingen. Zonder beleidsingrijpen dreigen hogere netkosten de energietransitie te vertragen en de energierekening voor consumenten fors op te drijven.