Onderhoud zakelijke batterij: ‘Noodzakelijk, maar geen gemeengoed’

Zonneklaar uit Barneveld helpt sinds 2020 organisaties bij het ontwikkelen, realiseren en beheren van energieoplossingen. Het bedrijf heeft inmiddels bijna 800 batterijen geplaatst, bij bedrijven en in utiliteitsprojecten. Die markt is de laatste 1,5 à 2 jaar flink gegroeid en versnelt nog steeds, aldus mede-eigenaar Fernand Schaling.

Vast onderdeel
Heeft zo’n batterij onderhoud nodig? Het is een vast onderdeel van de offerte bij Zonneklaar, vertelt Schaling. De PGS 37-1, de richtlijn voor lithium-energieopslagsystemen vanaf 20 kilowattuur, schrijft onderhoud voor. Doe je het niet, dan vervalt bij de meeste fabrikanten de garantie. Installateurs en eindgebruikers zijn zich daar volgens hem echter vaak niet bewust van.

Blok ijzer
Service- en onderhoudsmonteur Van Beek: ‘Er zijn ook installateurs die weten dat het moet, maar er geen personeel voor hebben. Dan zeggen ze tegen eindgebruikers: joh, dat is niet nodig. We worden inmiddels al gebeld door boeren die ergens een batterij hebben gekocht waar geen onderhoud op zit. Die doet het niet en ze weten niet goed meer wat ze ermee moeten. Dat lijkt mij een beetje het dieptepunt van de duurzaamheidsmarkt: een heel duur blok ijzer dat er staat.’

Bewaking
Onderhoud is meer dan 1 keer per jaar langskomen, vertelt Schaling. Het is ook problemen voortijdig oplossen en reageren op storingen, op afstand of ter plekke. Bij zonnepanelen was dat makkelijk: die doen alleen iets als de zon schijnt. Een batterij gaat 24/7 aan en uit en slaat veel energie op in een kleine ruimte. Hij geldt bovendien als gevaarlijke stof, met meer regelgeving als gevolg.

Rubbers
Wat houdt die controle in? Van Beek: ‘We lopen alle menselijke handelingen na: elk boutje en moertje dat op de bouw in elkaar is gezet. We maken goede foto’s, zodat je onderbouwing hebt richting de fabrikant als er toch iets gebeurt. Ook houden we bijvoorbeeld de afdichting in de gaten. Kan er stof of ongedierte in komen? Zijn alle rubbers nog intact, zodat vocht geen kans krijgt in de batterij. Zo werken we de checklist van de fabrikant af en bouwen we een dossier op.’

APK
Verder kijken de monteurs naar lakschade en filters, en controleren ze of de vloeistofkoeling nog genoeg vloeistof bevat en niet lekt, vult Schaling aan: alles wat kan slijten, kan gaan lekken of waar een luchtstroom doorheen gaat. Ook noteren ze het aantal cycli, hoeveel kilowattuur er is geladen en ontladen, de State of Health (SoH) en State of Charge (SoC), en of er alarmen zijn geweest.

Uitsluiting
Van Beek noemt het een APK van top tot teen. Of de batterij presteert zoals afgesproken, is een zaak tussen fabrikant en eindgebruiker. Wijkt die sterk af, dan gaan er alarmen af en worden batterijpakketten onder garantie vervangen. Alleen sluiten veel fabrikanten zulke zaken uit in hun garantiebepalingen. Bij de aankoop moet je dus echt weten wat je koopt, waarschuwt hij. ‘Vaak staat er een uitsluiting in, of een regel die je bij de eerste handeling al overtreedt.’

Beschikbaarheid
Onderhoud draait dus vooral om veiligheid en beschikbaarheid, en dat laatste wordt steeds belangrijker, stelt Schaling. Zo is een aansluiting verzwaren steeds lastiger. Een batterij stelt bedrijven in staat om door te draaien of te groeien. Staan zonnepanelen uit, dan loopt een bedrijf pv-opbrengst mis. Valt een batterij uit, dan kost dat soms een heel stuk productiecapaciteit.

Zwart op wit
Schaling: ‘De belangen zijn bij een batterij veel groter dan bij zonnepanelen. Viel vroeger de stroom uit, dan kwam de netbeheerder het oplossen. Nu ben je in één keer afhankelijk van een installateur die moet kijken waarom de batterij het niet doet.’ Wie is er verantwoordelijk als het misgaat? Volgens Schaling deels ook de verkopende partij. ‘Kiest een klant bewust niet voor onderhoud, dan moet dat zwart op wit staan, met de risico’s erbij. Is dat niet het geval, dan wordt het een heel moeilijk verhaal.’

Knelpunt
Verzekeraars gaan onderhoud eisen, verwacht Van Beek, en er komt een SCIOS-inspectieregeling voor batterijen. Zonneklaar levert batterijen al op met een onafhankelijke keuring, onderhoudsplan en logboek. ‘Zijn we op dit moment 100 procent sluitend? Nee, nog niet. Maar we werken eraan.’ Het bedrijf onderhoudt ook batterijen van derden, al neemt het niet alles in beheer. ‘Soms is het gewoon niet te doen, omdat het in de basis al niet goed zit.’ Voor een eigenaar is dat een verontrustende boodschap, erkent Van Beek. ‘Maar dat kom je wel tegen.’

Juiste partij
Schaling ziet een groot knelpunt aankomen. Velen zijn op de verkoop van batterijen gedoken, plaatsen ze, en daarmee houdt het op. Hij raadt installateurs aan onderhoud niet te vergeten en het goed te regelen voor de eindklant, want die heeft direct last van een batterij die het niet doet. En de eindgebruiker? ‘Koop je een batterij bij een bedrijf dat geen onderhoud aanbiedt, vraag je dan af of je bij de juiste partij zit. Het is niet één keer langsgaan en een duit ophalen, maar de komende jaren verantwoordelijk zijn voor een installatie en zorgen dat die blijft draaien.’