Energieleveranciers willen al 800 euro rekenen voor energiedelen, Eigen Huis eist dat Kamer ingrijpt

Energiedelen is formeel al mogelijk: de nieuwe Energiewet staat het toe per 1 januari 2026. Maar geen enkele energieleverancier biedt het in de praktijk aan. Het wetsvoorstel dat deze week wordt behandeld, gaat verder: het verplicht leveranciers mee te werken en maakt energiedelen ook mogelijk als koper en verkoper bij een verschillende energieleverancier zitten.

Dynamische verdeelsleutel als standaard
Maar Vereniging Eigen Huis (VEH) signaleert een structureel probleem in het huidige wetsontwerp en wees daar eerder deze zomer ook al op. De koper moet een vast percentage afnemen van de stroom die de verkoper invoedt op het net. Verbruikt de koper op dat moment minder dan dat afgesproken aandeel, dan wordt het overschot teruggeleverd aan de leverancier, die er minder voor vergoedt dan de koper eerder aan de verkoper heeft betaald. ‘Daarmee verdampt het mogelijke voordeel van energiedelen en loop je zelfs het risico financieel verlies te lijden’, licht juridisch expert Jurgen Jansen bij Eigen Huis toe.

De vereniging pleit voor een dynamische verdeelsleutel als standaard: de gedeelde stroom is dan beperkt tot wat de koper op dat moment daadwerkelijk verbruikt, zodat er nooit sprake is van ongewenste teruglevering. Het kabinet heeft echter gekozen voor de vaste verdeelsleutel als verplichte standaard, met de dynamische variant slechts als vrijwillige optie voor leveranciers.

Koper wél, eigenaar niet
Het tweede knelpunt betreft de energiebelasting. Wie zonnepanelen heeft en de opgewekte stroom direct zelf verbruikt, betaalt daar geen energiebelasting over. Maar wie diezelfde stroom deelt met de buren of familie, zorgt er via het wetsvoorstel voor dat de ontvanger er wél energiebelasting over betaalt.

VEH pleit ervoor om gedeelde energie gelijk te stellen aan zelfverbruik. ‘Om mensen zonder zonnepanelen op dezelfde manier van lokale opwek te laten profiteren, moet gedeelde energie net als zelfverbruik vrijgesteld zijn van belasting’, aldus Jansen.

Tot 800 euro kosten
Het derde obstakel is nieuw en concreet: VEH heeft al eerste meldingen ontvangen van energieleveranciers die in hun algemene voorwaarden opnemen dat zij energiedelers per persoon meer dan 800 euro in rekening brengen voor de administratieve verwerking.

Jansen: ‘Consumenten moeten hiervoor beschermd worden. Alleen redelijke kosten die een direct gevolg zijn van de keuze van een klant om energie te delen, zouden aan de klant mogen worden doorberekend.’

Breed draagvlak, één voorwaarde
In juli gaf 88 procent van 1.202 ondervraagde Eigen Huis-leden met zonnepanelen aan te overwegen stroom te verkopen aan vrienden of bekenden als dat praktisch mogelijk zou zijn. Uit een nieuwe peiling die deze maand plaatsvond onder 837 leden, blijkt dat 87 procent van de zonnepaneeleigenaren dit uitsluitend wil doen als ze er zeker van zijn financieel voordeel te maken.

Eigen Huis roept de Tweede Kamer nu op de 3 genoemde drempels weg te nemen, zodat ook mensen zonder zonnepanelen eerlijk kunnen profiteren van lokaal opgewekte stroom.