Minister Van Veldhoven: subsidies verduurzaming te vaak naar topinkomens

Tweede Kamerlid Hidde Heutink van Groep Markuszower had Kamervragen gesteld over hogere energieprijzen die juist de laagste inkomens raken, mede naar aanleiding van een studie van het Centraal Planbureau (CPB).

Verduurzamingssubsidies
Minister Stientje van Veldhoven-van der Meer van Klimaat en Groene Groei erkent in haar antwoorden dat verduurzamingssubsidies relatief weinig terecht zijn gekomen bij huishoudens met de laagste inkomens. Uit CBS-cijfers over 2024 blijkt dat 29,4 procent van de subsidies voor woningverduurzaming terechtkwam bij huishoudens met een verzamelinkomen boven 100.000 euro. Bij de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) was dit aandeel nog hoger, namelijk 33 procent.

Hogere inkomens profiteerden meest
De verklaring is volgens haar niet moeilijk te geven: zonnepanelen, warmtepompen en isolatiemaatregelen vereisen een eigen woning, beschikbaar kapitaal en kennis van de subsidieregelingen, drie factoren die bij hogere inkomens vaker samenkomen.

Het kabinet erkent dat voor huishoudens in een kwetsbare positie ‘vaak aanvullende financiële en praktische ondersteuning nodig is om verduurzamingsmaatregelen te kunnen nemen’, aldus Van Veldhoven. De vraag of dit onrechtvaardig is, beantwoordt zij genuanceerd: het kabinet vindt het belangrijk dat ook lagere inkomens kunnen profiteren van verduurzaming en zich daarmee beter kunnen beschermen tegen energieprijsschommelingen.

Half miljoen in energiearmoede
De omvang van het probleem blijkt uit cijfers van TNO en het CBS: in 2024 hadden ongeveer 510.000 Nederlandse huishoudens te maken met energiearmoede, 6,1 procent van alle huishoudens. Daarbinnen vormt een groep van 241.000 huishoudens een bijzonder kwetsbare kern: zij combineren een laag inkomen met een woning met een lage energetische kwaliteit, 2,9 procent van alle huishoudens. Van alle huishoudens in energiearmoede woont 74,6 procent in een corporatiewoning.

Kabinet: gericht beleid nodig
De minister noemt een reeks bestaande maatregelen als oplossing: het Nationaal Warmtefonds biedt leningen tegen nul procent rente voor huishoudens met een verzamelinkomen onder 60.000 euro per jaar, gemeenten helpen via energiecoaches en energiefixers, en via het Nationaal Isolatieprogramma krijgen bewoners begeleiding bij het aanpakken van slecht geïsoleerde woningen. Daarnaast verhoogt het kabinet de maximale onbelaste reiskostenvergoeding met terugwerkende kracht voor heel 2026, van 0,23 naar 0,25 euro per kilometer.

De discussie of de ISDE-regeling inkomensafhankelijk moet worden is nog niet beslecht; in de brede beleidsherziening van energie- en klimaatbeleid, gepland voor het voorjaar van 2027, wil het kabinet ook aandacht schenken aan de gevolgen voor kwetsbare huishoudens. Van Veldhoven besluit: ‘Het kabinet deelt het belang om huishoudens met een lager inkomen te ondersteunen bij het verminderen van hun afhankelijkheid van fossiele energie.’