Nationaal Klimaat Platform eist actie na einde salderingsregeling en werkt aan concrete voorstellen

NKP-voorzitter Kees Vendrik heeft de 3 vaste Tweede Kamercommissies van Klimaat en Groene Groei, Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, en Sociale Zaken en Werkgelegenheid een brief gestuurd. Daarin signaleert hij dat het eerder geuite bezwaar van het platform tegen het ontbreken van alternatieven nu concreet uitpakt in negatieve gevolgen voor de kwetsbaarste groepen. Het kabinet Schoof koos bij het afschaffen van de salderingsregeling per 1 januari 2027 voor een route zonder overgangsregeling, wat de sociale huursector, sportverenigingen en dorps- en buurthuizen volgens het NKP nu in de problemen brengt.

Huurders duurder uit
Op 23 procent van de huurhuizen van woningcorporaties liggen inmiddels zonnepanelen, maar de bewoners dreigen nu meer te betalen dan vóór de installatie. Uit een enquête van de Woonbond bleek eerder dit jaar dat 1 op de 3 huurders overweegt de zonnepanelen van het dak te laten halen. Woningcorporaties merken bovendien dat het abrupte einde van de salderingsregeling het wantrouwen in de overheid als partner in de energietransitie verder aanwakkert.

De schade is ook zichtbaar in de toekomstplannen. Koepelorganisatie Aedes meldt dat het aantal jaarlijks te plaatsen zonnepanelen door corporaties terugvalt van 70.000 naar 15.000 nieuwe installaties. Daarmee dreigen grote groepen huurders volgens het platform de komende jaren verstoken te blijven van de voordelen van de energietransitie. ‘De hardste klappen vallen uitgerekend bij de mensen met de kleinste voetafdruk en de kleinste portemonnee’, schrijft Vendrik. ‘Dit staat ver af van de rechtvaardige energietransitie die wij allen nastreven.’

Sport en leefbaarheid geraakt
Amateursportverenigingen staan voor een vergelijkbaar dilemma. Zij investeerden in zonnepanelen om hun energierekening beheersbaar te houden en een contributieverhoging te vermijden, maar de businesscase vervalt nu de salderingsregeling stopt. Verenigingen wekken overdag in de zomer veel stroom op, terwijl het energieverbruik juist ’s avonds en in het najaar en de winter piekt. Met saldering was de rekensom sluitend; zonder die regeling valt de basis onder gemaakte investeringen volgens het NKP weg.

Bij duizenden dorps- en buurthuizen die al zonnepanelen op het dak hebben gelegd, is het beeld niet anders. Hogere energiekosten betekenen volgens Vendrik minder budget voor activiteiten die bijdragen aan de leefbaarheid en het sociale cement in gemeenschappen.

9 organisaties aan tafel
Om de negatieve gevolgen aan te pakken heeft het NKP 9 organisaties bereid gevonden om samen concrete voorstellen te ontwikkelen voor het politieke debat. Dat zijn Aedes, de Woonbond, de Landelijke Vereniging Kleine Kernen, NOC*NSF, de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG), Kenniscentrum Sport & Bewegen, de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie (NVDE), Holland Solar en Energie Samen.

Vendrik verwacht de voorstellen kort na de zomervakantie klaar te hebben en naar de Tweede Kamer te kunnen sturen.

Oplossingen in beeld
In de analyse die als bijlage bij de brief is gevoegd, beschrijft het NKP meerdere oplossingsrichtingen. Een tijdelijk tariefsmaximum voor zonnepanelen in de sociale huursector kan de zwaarste groep beschermen zolang structurele alternatieven nog worden uitgerold. Parallel daaraan pleit het platform voor maatregelen die opwek en gebruik dichter bij elkaar brengen in de tijd: het stimuleren van energieopslag met batterijen, energiedelen op buurtniveau en het vereenvoudigen van investeringsroutes voor woningcorporaties via energiecoöperaties. Lokale creativiteit bij corporaties, gemeenten en energiegemeenschappen kan daarbij een waardevolle aanvulling zijn, maar is te kwetsbaar als enige oplossing zonder een landelijk kader.

Het eerdere verzoek van het platform om een volwaardig alternatief te bieden voor de afgeschafte regeling wordt daarmee opnieuw op de politieke agenda gezet.