Rebel: ‘Alle vormen van energieopslag onmisbaar tot 2050’

Energy Innovation NL en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) vroegen Rebel om te onderzoeken welke archetypen van energieopslag essentieel zijn voor het Nederlandse energiesysteem richting 2050. Het onderzoeksrapport verdeelt energieopslag in 9 archetypen over 3 energiedragers: elektriciteit, warmte en moleculen. Doel is om in begrijpelijke taal handvatten te bieden voor marktpartijen en beleidsmakers. Elektrische opslag is vooral geschikt voor kortcyclische flexibiliteit en balancering, warmteopslag voor lokale systeemefficiëntie en seizoensopslag, en moleculen voor strategische reserves.

Kloof waarde en businesscase
Volgens het onderzoek, gebaseerd op de scenario’s van Netbeheer Nederland aangevuld met interviews en een klankbordgroep, geldt één centrale conclusie: alle vormen van opslag zijn nodig, elk met een eigen rol op eigen schaal- en tijdsniveau.

Het onderzoek signaleert daarbij een kloof tussen de systeemwaarde van opslag en de businesscase: met name de maatschappelijke waarde van meerdaagse opslag en seizoensopslag wordt nog te weinig onderkend.

8 systemische obstakels
De analyse identificeert 8 systemische obstakels die de ontwikkeling van energieopslag belemmeren, met als overkoepelend knelpunt het gebrek aan visie en duidelijke beleidskeuzes.

Andere obstakels zijn dat de systeemwaarde van opslag onvoldoende wordt beloond, het kip-eiprobleem tussen energieopslag en verduurzaming, de fossiele lock-in van flexibiliteit, kannibalisatie van arbitrage-inkomsten, onvoldoende lokale prikkels, de achterblijvende waardering van warmteopslag en beperkte innovatie.

7 beleidsaanbevelingen
Om de obstakels te doorbreken formuleert Rebel 7 beleidsaanbevelingen: het ontwikkelen van een nationale visie en roadmap voor opslag, expliciete afbouw van fossiele flexibiliteit, een strategische overheidsrol in moleculenopslag, het koppelen van nieuwe duurzame opwek aan flexibiliteit, actieve sturing op locatie en systeemintegratie, het positioneren van warmteopslag als noodzaak, en gerichte sturing op innovatie en opschaling.

‘Energieopslag is geen tijdelijke oplossing maar een structureel onderdeel van het toekomstige energiesysteem’, onderschrijft branchevereniging Energy Storage NL (ESNL). ‘Zonder gericht beleid dreigt onderinvestering in juist die opslagvormen die de grootste maatschappelijke waarde opleveren.’