Onderhoud van batterijen: ‘Er komt een enorme markt op ons af’

Hoe gaat het met Solora?
‘Goed. Bij onze start in 2014 lag de focus op het onderhouden van industriële en commerciële zonneparken in België. Uitbreiding naar Nederland en Frankrijk kwam vrij snel, door onze klanten te volgen. In 2024 stapte Junction Growth aan boord. Onze joint ventures in Frankrijk en Nederland kwamen voor honderd procent in eigendom van de groep en we begonnen tevens met het ontwerpen, bouwen en installeren van zonneparken, voor ontwikkelaars, investeerders en gebouweigenaren. We zijn dus organisch doorgegroeid vanuit onze oorspronkelijke expertise.’

Waar staan jullie nu qua volumes?
‘Solora heeft al 150 megawattpiek nieuw gebouwd en een totale portefeuille van 1,3 gigawatt aan onderhoudscontracten. Daarmee zijn we een grote speler in de Benelux – en dan hebben we het enkel over zonnepanelen. Ondertussen hebben we meer dan 100 medewerkers: de helft op de build-afdeling, de andere helft op onderhoud, monitoring en beheer.’

Wordt het belang van onderhoud van zonneparken voldoende gezien?
‘In het begin van de zonnepanelenrevolutie ging alle aandacht naar het bouwen: grote projecten met grote budgetten. Dat is nu aan het kantelen. Zo werken we vandaag op installaties in België die vijftien, zestien jaar geleden gebouwd zijn. Die worden ouder en vragen meer zorg: onderhoudswerken, vervangingen, repowering... Het heeft een poosje geduurd, maar de aandacht voor monitoring en onderhoud wordt stilaan gemeengoed in de sector, en dat is een specialisme.’

In welke zin?
‘Alles begint met data: monitoren en relevante gegevens verzamelen. De volgende stap is daar goede analyses op maken om anomalieën, defecten en afwijkingen te detecteren. Daarnaast heb je een geoliede logistieke machine nodig om snel de juiste mensen op de juiste plaats te krijgen, met de juiste materialen en wisselstukken voor herstelwerkzaamheden. Nog een belangrijke pijler is de juiste kennis en de knowhow bij de technische teams zelf.’

En ten aanzien van batterijen?
‘We zien in feite hetzelfde gebeuren als bij zonnepanelen. De focus ligt momenteel op installatie. Ons marktdomein betreft commerciële en industriële (c&i-)batterijen, die geplaatst worden bij bedrijven, meestal in combinatie met een zonnepaneelinstallatie en een energiemanagementsysteem dat alles aanstuurt. Daarnaast richten we ons op de utiliteitsmarkt: grote batterijparken die op zichzelf staan, met tientallen containers en megawattuur aan opslagcapaciteit. Die worden ingezet voor netondersteuning en trading op allerhande energiemarkten.’

Hoe hard groeit die batterijmarkt in België?
‘We hebben wel wat problemen aangaande toestemming voor aansluiting met de netbeheerder. Maar er is recent beweging gekomen in de vergunningverlening; die loopt nu vlotter. Bij elke nieuwe zonnestroominstallatie wordt een batterij minstens overwogen – bij het merendeel wordt ook een batterij geplaatst, als daar een businesscase voor is natuurlijk. Op oudere installaties met hoge groenestroomcertificaten is de financiële prikkel er echter nauwelijks.’

Wat maakt onderhoud van batterijen anders dan van zonnepanelen?
‘Het onderhoud vergt veel meer vakspecialisaties dan dat van zonnepaneelsystemen. Zo is alles wat met warmtemanagement te maken heeft, heating, ventilation en air conditioning (hvac), een heel belangrijk aspect. Ook brandveiligheid weegt zwaarder door dan bij zonnepanelen. Bovendien moet die batterij ook ’s nachts kunnen werken. In tegenstelling tot pv moet monitoring ook buiten de zonne-uren om gebeuren. Daar richten we onze organisatie momenteel op in. We spreken ook over andere service level agreements, met kortere interventietijden; een batterij moet tijdens periodes van hoge prijsvolatiliteit op de energiemarkten snel opnieuw geactiveerd kunnen worden. Er zit bovendien een belangrijke softwarecomponent bij om dat allemaal aan te sturen. Ook de degradatie van batterijcellen en componenten verloopt anders, en op termijn zullen die moeten vervangen worden.’

Wat betekent dit in praktische zin?
‘Net zoals bij pv is er ook bij elke batterij een omvormer aanwezig, die dezelfde technologie gebruikt om wisselstroom om te zetten in gelijkstroom en omgekeerd. Daar zit meteen ook een belangrijk verschil: bij zonneparken zie je steeds minder grote centrale omvormers en meer stringomvormers, die je vlot van het ene merk door het andere kan vervangen. Bij batterijen ligt dat anders: daar gaat het om componenten en onderdelen waarbij je voor een groot deel afhankelijk bent van de fabrikant zelf.’

De vrijheid om tussen leveranciers te schakelen is minder…
‘Exact. Daarnaast maakt de software die systemen aanstuurt een groot verschil. Die maakt dat een groot deel van de monitoring en het onderhoud op afstand kan plaatsvinden. Daarnaast blijven er natuurlijk onderhoudswerken die wél ter plaatse moeten gebeuren: zoals filters reinigen en controle van de koelvloeistof, volgens de frequentie en voorschriften van de fabrikant, om de garanties te behouden. Voor utility scale parken ligt de balans tussen op afstand en ter plaatse werken wel anders dan bij c&i-batterijen.’

Waarom?
‘Cybersecurity is bij die grote energieopslagsystemen een apart en belangrijk thema. Ze vormen een afgesloten ecosysteem met zo weinig mogelijk externe communicatie om ze goed te beveiligen. Dat betekent dat veel werkzaamheden alsnog ter plaatse moeten gebeuren, met de nodige rijtijden en protocollen om binnen te geraken. Dat maakt dat er aangaande deze projecten nog grote vraagtekens bestaan wat betreft de pricing van onderhoud.’

Hoe gaat Solora daarmee om?
‘We voeren nu, met begeleiding vanuit een fabrikant, gedurende één jaar alle werkzaamheden zelf uit om te zien op welk werkvolume we uiteindelijk uitkomen. Dat doen we omdat in de praktijk best wat afweek van wat in onze onderhandelingen was ingeschat qua werkuren en tijd, mede doordat cybersecurity meer tijd blijkt te vergen dan de fabrikant aanvankelijk had voorzien. Die proefperiode moet uitwijzen welk totaalpakket nodig is om een batterijpark te onderhouden. Dat vraagt overigens ook een ander soort mensen: minder handenarbeid, meer elektronica, hvac en datacommunicatie. Vergeet ook niet dat de energieopslagmarkt is vrij jong is. De eerste installaties zijn nog maar enkele jaren oud. Om de nodige kennis en ervaring binnen te halen namen we dit jaar de Belgische batterijeninstallateur Posetron over.’

Wat is jouw advies aan de markt?
‘Vergeet het onderhoud van batterijen niet. Hou er vanaf het installatiemoment al rekening mee, bijvoorbeeld met de ruimte die nodig is om racks en cellen ooit te vervangen met de nodige hijstoestellen. Neem dat mee, zowel in het businessmodel als in het operationele deel. Er zijn gelijkenissen met het onderhoud van zonne-energiesystemen, maar ook grote verschillen. Er komt een enorme markt op ons af. Het onderhoud van batterijsystemen wordt minstens even belangrijk, zo niet belangrijker, dan dat van pv. Er komt een enorme markt op ons af.’