2 op 3 organisaties ervaart vol stroomnet als belemmering

Het onderzoek toont dat de impact per sector sterk verschilt. Van alle Nederlandse organisaties ervaart 65 procent netcongestie als belemmering voor de bedrijfsvoering. In de energie- en utiliteitssector – waartoe energiebedrijven, netbeheerders en andere nutsvoorzieningen behoren –  loopt dat aandeel op tot 90 procent. Binnen de industrie noemt 50 procent het volle stroomnet een belangrijk obstakel voor uitbreiding. Berenschot concludeert dat netcongestie geen tijdelijk of lokaal verschijnsel is, maar een structurele uitdaging die blijvend strategische aandacht vraagt.

Belangrijkste aanpak
‘Netcongestie raakt inmiddels de economische groei van Nederland’, aldus Rutger Bianchi, Managing Consultant bij Berenschot. ‘Bedrijven willen vooruit, maar lopen steeds vaker tegen de grenzen van het systeem aan. De positieve boodschap is: groei blijft mogelijk, maar dan moeten we het wel slimmer organiseren.’

De oplossing ligt volgens het onderzoek niet primair in extra netcapaciteit. Slechts 5 procent van de respondenten in de energie- en utiliteitssector ziet volledige capaciteitsuitbreiding als de belangrijkste aanpak. Bijna 67 procent kiest voor een combinatie van netuitbreiding én innovatie.

Innovatie boven meer kabels
‘De vraag is niet meer óf innovatie nodig is, maar hoe snel bedrijven, netbeheerders en overheid het energiesysteem anders kunnen organiseren. Meer kabels blijven nodig, maar ook flexibiliteit, samenwerking en slimmer gebruik van bestaande capaciteit worden bepalend. Wie blijft wachten tot het net overal is uitgebreid, verliest kostbare tijd’, stelt Bianchi.

Bedrijven zullen hun energiegebruik vaker moeten plannen op momenten dat het net minder belast is. Dat vraagt volgens Berenschot om flexcontracten, tijdsafhankelijke nettarieven, slimme sturing, lokale energieopslag en samenwerking in energiehubs.

Uit de pilotfase
Organisaties in de energie- en utiliteitssector investeren doorgaans 1 tot 3 procent van de omzet in innovatie. Berenschot typeert die aanpak als voorzichtig en gefragmenteerd. Bianchi: ‘De oplossing zit niet in nóg meer innovatieprojecten, maar in scherpere keuzes. Welke oplossingen helpen echt om netcongestie te verminderen? Wie neemt daarvoor verantwoordelijkheid? En hoe zorgen we dat succesvolle oplossingen niet in de pilotfase blijven hangen, maar onderdeel worden van de dagelijkse praktijk? Pas dan krijgt innovatie structureel effect.’

Samenwerken of achterblijven
Netcongestie laat zich volgens de onderzoekers ook niet oplossen binnen de grenzen van één organisatie. Samenwerking tussen bedrijven, netbeheerders, kennisinstellingen en overheden wordt daarmee een randvoorwaarde. Organisaties in de energie- en utiliteitssector werken al bovengemiddeld samen in ecosystemen, consortia en energiehubs. Berenschot ziet daarin de weg vooruit: gedeelde standaarden, gezamenlijke pilots en internationale samenwerking om sneller te leren.

‘Samenwerking versnelt innovatie doordat risico’s en investeringen worden gedeeld en leerprocessen sneller verlopen; want netcongestie vraagt niet alleen om technische oplossingen, maar om scherpe keuzes, snellere uitvoering en nieuwe vormen van samenwerking’, besluit Bianchi.