Moeten installateurs in de snelgroeiende markt voor plug-inbatterijen stappen?

Wat doe jij bij Techniek Nederland?
‘Ik werk als vakspecialist Elektrotechniek binnen de afdeling Techniek en Markt, richt me onder andere op laagspanningsinstallaties en houd me bezig met normalisering. NEN 1010 is de leidende elektrotechnische norm, maar voor velen moeilijk te begrijpen. Daarom hebben we jaren geleden de NEN 4010 ontwikkeld als praktische vertaling. Hoe dan ook: uiteindelijk gaat het erom dat installateurs een duidelijke werkbare standaard hebben om installaties en alle componenten goed te kunnen bouwen.’

Hoe kijk jij naar de opkomst van batterijen?
‘Wat ik zie, is dat diverse media het beeld schetsen van batterijen als een soort tikkende tijdbom in de woning. “Die zijn levensgevaarlijk, brandgevaarlijk. Ze mogen zeker niet in de vluchtweg.” Ik begrijp het allemaal, maar sta er zeker niet hetzelfde in. Waar we nu de problemen zien, gaat het doorgaans om mobiele batterijen, zoals die in consumentenelektronica en fietsen. Scheer die niet over één kam met thuisbatterijen. Bangmakerij over de veiligheid werkt de energietransitie tegen.’

Ze zijn daar een essentieel onderdeel van?
‘Een batterij is een buffervat in de installatie waarmee je de pieken van de dag kunt afvlakken door stroom op te slaan. Die kun je later weer gebruiken. Daarmee kun je meer waarde uit je zonnestroom halen. En als dat in miljoenen woningen gebeurt, pak je een deel van het netcongestieprobleem mee. Batterijen worden steeds belangrijker voor de noodzakelijke flexibiliteit in ons energiesysteem. Hoe volwassener die markt wordt, hoe logischer het is dat installateurs daar een grotere rol in gaan spelen.’

Hoe zie jij de stekkerbatterij in dit verband?
‘Het is een consumentenproduct dat in de elektrische installatie terechtkomt zonder dat een installateur meedenkt. Dat is precies waar het wringt. Je koopt zo’n apparaat, bij een grootgrutter of webshop bijvoorbeeld; voor 1.200 euro ben je helemaal het mannetje. De consument heeft echter geen idee wat die instekkert, hoe het werkt, wanneer die laadt, wanneer die ontlaadt, waar die stromen naartoe stromen. In NEN 1010 staat onder meer dat voedingsbronnen moeten worden aangesloten op een aparte groep. Daar wordt helemaal niet naar gekeken. Als er een fout ontstaat, bijvoorbeeld kortsluiting of een aardfout, kan de batterij blijven voeden terwijl de beveiliging dat niet direct uitschakelt. Dan ontstaan risico’s die consumenten niet overzien.’

Er is een rol voor installateurs weggelegd?
‘Een batterij is onderdeel van de elektrische installatie. Daar hoort systeemdenken bij. Bij stekkerbatterijen is het apparaatdenken. Die kun je ook in de algemene groepen instekkeren, niet wetende hoe het op die plek beveiligd is. Installateurs komen vaak pas in beeld als er een probleem is. Preventief worden we weinig ingeschakeld. De installateur moet helpen bij de vraagstukken die op tafel liggen – wat wil je nu en wat wil je over 5 jaar? – en daar het geschikte middel bij zoeken. Ik zou consumenten willen aanraden om de installateur in ieder geval mee te laten kijken naar integrale energie-oplossingen. En installateurs: blijf weg bij de stekkerbatterij.’

De plug-in batterij is wel een commerciële kans voor installateurs…
‘De thuisbatterij wel, de stekkerbatterij niet. Die zie ik echt als een hobbyproduct. Laat consumenten daar maar mee experimenteren. Zodra ze behoefte hebben aan een doordachte en duurzame oplossing voor hun energievraagstuk, dan kunnen ze een erkende of gecertificeerde installateur aangesloten bij Techniek Nederland bellen. Dan heb je het over een systeem dat voldoet aan de regelgeving, op de juiste plek in huis is geïnstalleerd en samenwerkt met andere producten in de installatie. Juist daar zit de kans.’

Producenten en leveranciers van stekkerbatterijen zoeken installateurs steeds actiever op, bijvoorbeeld met eigen events. Hoe zie jij dat?
‘Dat is prima. Installateurs moeten zich blijven informeren. Zo kunnen zij fabrikanten ook direct vragen stellen, bijvoorbeeld hoe die omgaan met technische normen en hun klanten informeren over veilig aansluiten. Dat moet je kunnen bespreken. Die kritische rol is belangrijk. Zo help je uiteindelijk ook om de consumentenmarkt voor batterijen verder te brengen, met alle mogelijkheden van dien voor de bedrijven in onze branche.’