Nationaal EMS Programma: van pilots naar een schaalbaar flexibel ecosysteem

Dit door het orkestreren van de opschaling van energiemanagementsystemen (ems’en). ‘Het ultieme doel is het creëren van een rendabel Nederlands ems-ecosysteem als weerbare digitale ruggengraat voor het energiesysteem’, aldus kwartiermakers Jeroen Moonen en Klaes Sikkema van WE Labs.

Veel flexibiliteit
WE Labs focust zich op het initiëren en organiseren van strategische publiek-private samenwerking waarbij maatschappelijke opgaven en innovatie bij elkaar worden gebracht, bijvoorbeeld op het gebied van kunstmatige intelligentie, mobiliteit, duurzame landbouw en energie. Eind maart rondde het bedrijf, in opdracht van RVO, TKI Urban Energy, Topsector Energie, ROM Utrecht Region (EarthValley), ConnectR en The Green Village, de eerste fase van het Nationaal EMS Programma af.

De energietransitie loopt tegen systeemgrenzen aan. Netcongestie blokkeert woningbouw, economische ontwikkeling en verduurzaming, terwijl het energiesysteem verschuift van centraal naar decentraal en digitaal. Steeds meer assets bevinden zich achter de meter, zoals elektrische voertuigen, warmtepompen, batterijen en zonnepanelen. Technisch is er veel flexibiliteit beschikbaar, bijvoorbeeld via slimme sturing van opwek, opslag en verbruik, maar deze wordt vooralsnog onvoldoende benut.

Essentiële drager
Moonen: ‘Ziedaar het belang van het opzetten van een Nationaal EMS Programma. Energiemanagementsystemen verbinden assets, gebruikersgedrag, marktprikkels en netcondities met elkaar, en sturen energiegebruik, opwek en flexibiliteit aan. Daarmee kunnen ze als digitale interface tussen individueel gedrag en systeemdoelen een essentiële drager van onze energietransitie zijn. Maar de technologie is nog geenszins volwassen en van een ems-sector is feitelijk nog geen sprake. De ontwikkeling van deze technologie als cruciaal onderdeel van een weerbaar energiesysteem vergt samenhang, standaarden en regie.’

Onduidelijkheid
De impact van ems’en is vooralsnog beperkt wegens een aantal structurele problemen, analyseert Sikkema. Deze systemen betreffen allereerst losse producten waarbij de samenhang met maatschappelijke systeemdoelen ontbreekt. De markt is versnipperd. Partijen zoals ems-bedrijven, energieleveranciers, aggregators, installateurs en Energy Service Companies bieden uiteenlopende producten en diensten aan, waardoor er onduidelijkheid bestaat over de diverse rollen, mandaten en verantwoordelijkheden. Dit veroorzaakt een gebrek aan vertrouwen bij klanten in toekomstbestendige oplossingen.

Lees het volledige artikel hieronder in de mei 2026-editie van Solar & Storage Magazine.