Holland Solar en NedZero willen flexibelere veiligheidsregels batterijen

De 2 brancheverenigingen voor de wind- en zonne-energiesector hebben in een gezamenlijke consultatiereactie kritiek geuit op het voorgenomen kabinetsbesluit voor energieopslagsystemen. De organisaties staan in beginsel positief tegenover landelijke veiligheidsregels voor batterijen, maar maken zich zorgen over de uitwerking van de afstandsnormen en het juridisch kader.

Te conservatieve afstanden
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wil via rijksregels in het Besluit activiteiten leefomgeving van de Omgevingswet komen tot meer rechtszekerheid en voorspelbaarheid bij de vergunningverlening voor energieopslagsystemen. Het ontbreken van een uniform landelijk kader heeft volgens de brancheverenigingen de afgelopen jaren geleid tot uiteenlopende vergunningseisen, afwijkende risicobenaderingen en verschillen in de toepassing van PGS 37-richtlijnen.

De grootste zorgen van Holland Solar en NedZero gaan uit naar de voorgestelde afstandsnormen. De organisaties verwachten dat het voorstel een groot en onevenredig effect zal hebben op de ontwikkeling en realisatie van lithium-ijzerfosfaatenergieopslagsystemen. De voorgestelde afstanden zijn gebaseerd op de huidige methodiek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), die volgens de brancheverenigingen onvoldoende actueel is.

Recent onderzoek van Tauw concludeerde al dat de vaste afstandstabellen die nu voor energieopslagsystemen worden gebruikt te conservatief zijn. De berekende effectafstanden vallen in de meeste gevallen substantieel lager uit dan de vaste afstandstabellen van het RIVM suggereren. Dit komt vooral doordat de vaste tabellen zijn gebaseerd op conservatieve aannames, zoals zeer kleine batterijcellen, die in veel moderne systemen niet meer gebruikt worden.

Ruimte voor maatwerk
Een ander aandachtspunt is dat menig perceel op een gemiddeld bedrijventerrein onvoldoende ruimte biedt om enkele tientallen meters afstand tussen een kantoorgebouw en een energieopslagsysteem te realiseren, zeker wanneer afstandseisen tevens strikt worden gekoppeld aan formele perceelgrenzen. In de praktijk worden voor energieopslagsystemen regelmatig aparte percelen of WOZ-objecten ingericht. Het is dan niet altijd haalbaar om deze perceelgrenzen te laten voldoen aan de afstandseisen.

De brancheverenigingen constateren dat het voorstel sterk inzet op vaste afstandstabellen. Hoewel dit de uitvoerbaarheid kan vergroten, zien zij het risico dat vaste afstanden onvoldoende recht doen aan de feitelijke risico’s van de nieuwste projecten. In veel gevallen kan door berekeningen worden aangetoond dat risicocontouren kleiner zijn dan de vaste afstanden, mede door ontwerpkeuzes, systeemconfiguratie en operationele veiligheidsmaatregelen.

Berekeningsroute behouden
Holland Solar en NedZero achten het essentieel dat een berekeningsroute als volwaardig alternatief beschikbaar blijft wanneer vaste afstanden leiden tot disproportionele ruimtelijke of projectmatige beperkingen. De praktische impact wordt volgens hen bovendien vergroot doordat bevoegde gezagen de afstandstabel naar verwachting als normerend zullen toepassen. Daarmee verdwijnt de ruimte voor maatwerk en projectspecifieke veiligheidsafwegingen, terwijl juist daar mogelijkheden liggen voor een realistische en proportionele benadering.

De organisaties adviseren daarom om een standaard-actualisatiecyclus van elk jaar op te nemen in de wettekst ten aanzien van de afstandstabel. Ook vragen ze om het mogelijk te blijven maken om via een iteratie met het bevoegde gezag tot projectspecifieke afspraken te komen.

Handel en recycling
Het is volgens de 2 brancheverenigingen in het huidige wetsvoorstel verder onvoldoende duidelijk of het toepassingsbereik van de wet ten aanzien van het opslaan van batterijen geldt voor de fase waarin deze batterijen nog verder verhandeld worden of dat deze uit de handel genomen worden en als afval recyclingrijp zijn. Dit is van belang omdat beide onderdelen van de keten zich nog aan het ontwikkelen zijn en verschillende risicoprofielen kennen.

De organisaties adviseren daarom om ten aanzien van de toepassing van deze wet expliciet te maken welke onderdelen van de wet van toepassing zijn op welk onderdeel van de waardeketen en de ingeschatte risico’s ten aanzien van de handelsfase, versus exploitatiefase, versus recyclingfase te expliciteren en te onderscheiden in de rest van het wetsvoorstel.

Zorgen over overgangsrecht
Holland Solar en NedZero maken zich tot slot zorgen over de gevolgen van het overgangsrecht voor bestaande projecten van aangesloten bedrijven, waaronder projecten met al verleende vergunningen op basis van omgevingsplannen en PGS 37-1. De organisaties achten het noodzakelijk dat bestaande vergunningen en meldingen rechtszekerheid blijven behouden.

Daartoe dient er volgens hen expliciet gemaakt te worden hoe het overgangsrecht van toepassing zal zijn op projecten die al in aanbouw zijn, projecten waarvan de vergunningsprocedure langer duurt dan de overgangsprocedure en oudere installaties waarbij het toepassen van het voorliggende voorstel zou leiden tot de noodzaak voor significante herinvesteringen doordat de installaties verouderd zijn of omgevingsfactoren aanpassing zeer bemoeilijken.