Staatssecretaris De Bat: ‘Overheid gaat niet bepalen wanneer elektrische auto geladen wordt’

De senatoren van de Eerste Kamer hadden de staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei een lange lijst vragen is opgestuurd naar aanleiding van de komst van het Aansluitoffensief en de crisisaanpak om een volledige aansluitstop op het stroomnet in Flevopolder, Gelderland en Utrecht (FGU) te voorkomen.
Elektrische auto’s
‘De netcongestie-inzet richt zich niet alleen op industriële verbruikers, maar nadrukkelijk óók op huishoudens en het mkb’, duidt de staatssecretaris in zijn antwoorden.
Voor huishoudens en ondernemers zet het kabinet in op het beter benutten van het stroomnet door flexibel stroomverbruik, zoals slim laden van elektrische auto’s en het slim inzetten van thuisbatterijen en warmtepompen. ‘Marktpartijen ontzorgen zo huishoudens en ondernemers door hun stroomverbruik slim te optimaliseren’, licht De Bat toe. In de provincie Utrecht wordt het laadvermogen van publieke laadpalen op drukke momenten al tijdelijk beperkt om het net te ontzien.
Vrijwillige flexibiliteit norm
De BBB vroeg of de overheid en netbeheerders straks gaan bepalen wanneer iemand bijvoorbeeld zijn elektrische auto mag opladen. De Bat ontkent dit. ‘De overheid en netbeheerders gaan niet bepalen wanneer iemand zijn of haar auto mag opladen’, benadrukt hij. Flex als norm heeft als uitgangspunt dat flexibel elektriciteitsverbruik gewoon wordt en in de plaats komt van het huidige standaard verbruiksprofiel dat voor hoge pieken op het elektriciteitsnet zorgt.
Er wordt nadrukkelijk ingezet op vrijwillige inzet van flexibiliteit die voordeliger is voor consumenten én het net ontlast, zonder verplichting om op bepaalde momenten wel of geen stroom te verbruiken. Wel wordt gekeken naar juridische mogelijkheden om te waarborgen dat net-intensieve apparaten de technische functionaliteiten hebben om slim elektriciteit te verbruiken. ‘Het uitgangspunt blijft dat consumenten de keuze hebben om stroom te verbruiken wanneer zij dat nodig hebben’, aldus de staatssecretaris.

Betrouwbaarheid versus beschikbaarheid
D66 vroeg hoe De Bat borgt dat de versnelling niet ten koste gaat van de betrouwbaarheid van het elektriciteitssysteem. De staatssecretaris wijst erop dat Nederland een van de landen met de hoogste betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet ter wereld is. ‘Tegelijkertijd gaat dit ook ten koste van partijen die een verzwaarde elektriciteitsaansluiting wensen om nieuwe activiteiten te starten of te verduurzamen’, licht hij toe.
Op dit moment staan 15.000 bedrijven en instellingen op de wachtlijst voor transportcapaciteit en dreigt een algehele aansluitstop voor de provincies Utrecht, Gelderland en Flevopolder. ‘Tegen die achtergrond vindt het kabinet het belangrijk dat de balans tussen betrouwbaarheid, beschikbaarheid - ook voor nieuwe aanvragen - en betaalbaarheid van elektriciteit zorgvuldig wordt gewogen’, aldus De Bat.

Pilot Sporenburg uitgebreid
D66 vroeg ook naar de pilot in de wijk Sporenburg in Amsterdam, waarbij bewoners worden beloond als ze hun energieverbruik verlagen tijdens pieken op het elektriciteitsnet. ‘Het kabinet is bekend met de pilot in de wijk Sporenburg en werkt samen met de initiatiefnemers om de geleerde lessen breder toe te passen in de rest van Nederland’, vertelt De Bat. De pilot is inmiddels ook uitgebreid naar Arnhem, in de FGU-regio waar de netcongestieproblematiek nijpend is.
Een vergelijkbaar voorbeeld is het Buurtnet-initiatief van de gezamenlijke netbeheerders. Daarbij wordt informatie over de actuele belasting van het elektriciteitsnet in een wijk gevisualiseerd en gedeeld met bewoners. Dit gebeurt inmiddels in 50 wijken in Nederland. Het kabinet heeft middelen uit het Klimaatfonds gereserveerd om dit soort pilots, onderzoeken en andere initiatieven gericht op vrijwillige gedragsverandering te stimuleren en succesvolle lessen op te schalen naar heel Nederland.