De harde cijfers | 77 tot 175 gigawattpiek pv in 2050, Noord-Brabant en Noord-Holland aan kop

CE Delft heeft in opdracht van het ministerie van Klimaat en Groene Groei de afgelopen periode onderzoek gedaan naar de toekomstige ontwikkeling van wind- en zonne-energie.

3 ontwikkelpaden
CE Delft heeft vanuit verschillende perspectieven 3 ontwikkelpaden opgesteld: optimale netinpassing, minimaliseren ruimtelijke impact en minimaliseren maatschappelijke kosten. De ontwikkelpaden zijn geen wensbeelden, maar dienen om inzicht te geven in no-regret-opties en de keuzes scherp te krijgen. Zo’n no-regret optie is bijvoorbeeld het realiseren van extra zonnepanelen op daken voor eigen gebruik.

Voor het realiseren van meer zonne-energie zijn er verschillende opties. Zo kan een groter deel van het potentieel van zonne-energie op daken worden benut om meer te produceren dan de lokale vraag, waarbij afschakeling en opslag in bijvoorbeeld batterijen kunnen zorgen voor een inpassing zonder extra netuitbreidingen. Desondanks zullen volgens de onderzoekers netuitbreidingen nodig zijn als het grootste deel van het potentieel van zonne-energie op daken benut wordt.

Verwachte groei
Onderstaande tabel bevat voor zonne-energie het per halverwege 2025 opgesteld vermogen en de verwachte groei tot en met 2027 weergegeven. De tabel laat zien dat ervoor zowel windenergie op land, zonne-energie op dak als zonne-energie op land nog een kleine groei voorzien wordt vanuit lopende projecten.

CE Delft houdt in zijn scenario’s voor zonne-energie rekening met minimaal 57 gigawattpiek en maximaal 127 gigawattpiek opgesteld vermogen in 2040. De energietransitie is echter niet afgerond in 2040. Richting 2050 zal de vraag naar elektriciteit en ook de benodigde hoeveelheid hernieuwbare opwek nog verder toenemen. Voor zonne-energie wordt in de verschillende scenario’s voor 2050 77 tot 175 gigawattpiek voorzien.

Het totale ruimtelijke potentieel van zonne-energie ligt tussen de 600 en 1.300 gigawattpiek. De ondergrens van het theoretisch potentieel van zonne-energie – waarbij zowel harde als zachte beperkingen zijn meegenomen – ligt volgens de onderzoekers op 614 gigawattpiek.

De bandbreedte van de ontwikkeling van hernieuwbare opwek op land richting 2040 in verschillende scenario’s is groot. Dit komt doordat de noodzaak voor verdere doorgroei van hernieuwbare opwek op land samenhangt met de ontwikkeling van de elektriciteitsvraag, wat bepaalt hoeveel hernieuwbare elektriciteit in totaal nodig is. Ook de ontwikkeling van windenergie op zee en kernenergie speelt een rol, omdat deze bepaalt welk deel nog door hernieuwbare opwek op land ingevuld moet worden.

Regionale verdeling zonnepanelen
Bij het ontwikkelpad ‘Minimaliseren ruimtegebruik’ worden de meeste zonnepanelen gerealiseerd in de provincies met de meeste inwoners: Gelderland, Noord-Brabant, Noord-Holland en Zuid-Holland.

Bij het ontwikkelpad ‘Optimalisatie maatschappelijke kosten’ worden relatief minder zonnepanelen gerealiseerd in dichtbevolkte gebieden en relatief meer in dunner bevolkte provincies, omdat daar meer ruimte is voor zonne-energie op land.

CE Delft ziet tussen 2030 en 2035 netcongestie als belangrijke beperking, maar tegelijkertijd gaat de elektriciteitsvraag wel stijgen waardoor meer zonne-energie ingepast kan worden. Na 2035 zijn naar verwachting van de onderzoekers de grootste problemen met netcongestie voor invoeding achter de rug en wordt verdere doorgroei van zonne-energie mogelijk.