ASTER wil binnen 4 jaar 20.000 batterijen plaatsen bij sociale huurders

Wat doet ASTER?
‘ASTER is de energiecoöperatie van alle 41 woonmaatschappijen en de sectorvereniging Initia. We ondersteunen de Vlaamse sociale woonsector bij het investeren in de energietransitie voor hun huurders. ASTER werd in oktober 2020 opgericht en ging in het najaar 2022 vol aan de slag.’

Met zonnepanelen?
‘Samen met de woonmaatschappijen hebben we inmiddels zo’n 19.000 pv‑systemen op de daken van huurders geplaatst. Over de hele sector beheren we bijna 75 megawattpiek aan zonnepaneelvermogen. In totaal zijn er in Vlaanderen zo’n 180.000 sociale woningen, inclusief appartementen. Om en bij 50.000 bestaande gebouwen zijn geschikt voor zonnepanelen, rekening houdend met de staat van het dak, oriëntatie en andere factoren.’

Het gaat dus snel…
‘Maar niet snel genoeg. Met zonnepanelen kan een belangrijke verduurzamingsslag worden gemaakt. Daarnaast kunnen huurders er flink mee besparen op hun energierekening. Zij betalen een sociaal elektriciteitstarief of zonnetarief voor de zonnestroom die ze zelf gebruiken, nu gemiddeld zo’n 25 procent van hun opwek. Dat tarief wordt iedere vier maanden opnieuw vastgelegd door de Vlaamse regering en is het laagste tarief op de markt.’

Zoveel mogelijk zelfconsumptie loont?
‘In 2025 betaalde je in Vlaanderen gemiddeld zo’n 28 eurocent per kilowattuur bij energieleveranciers. Het zonnestroomtarief was gemiddeld 18 eurocent. Over alles wat je zelf verbruikt kun je tot zo’n 35 procent besparen ten opzichte van de reguliere elektriciteitsprijs. Zonnepanelen lonen dus absoluut voor de huurder.’

Het gaat goed met de uitrol?
‘Ook in ons segment is die de afgelopen tijd teruggevallen. Dat heeft onder meer te maken met de ingrijpende fusieoperatie die binnen onze sector plaatsvond. De kaarten zijn opnieuw geschud, fors ook, en dat is nog niet volledig verteerd. Zo krijgen heel wat woonmaatschappijen “nieuwe” woningen in hun beheer. Die moeten ze uiteraard eerst leren kennen.’

Andere oorzaken zijn?
‘Voor woonmaatschappijen is de businesscase van zonnepanelen onder druk komen te staan. Zij betalen een vergoeding aan ASTER op basis van geïnstalleerd vermogen. Hun inkomsten halen ze uit het zelfverbruik van de bewoners en uit de verkoop van injectie. De tarieven voor levering aan het net zijn echter enorm sterk gedaald in 2025. Er is echter sprake van een positieve ontwikkeling.’

Welke?
‘De nieuwe Vlaamse regering heeft ten behoeve van de energietransitie en het bestrijden van energiearmoede besloten dat woonmaatschappijen tegen een negatieve rente van 2 procent kunnen lenen voor zonnepanelen op hun bestaande woningen, wat het verdienmodel van pv weer interessant voor hen maakt. Dat is dus goed nieuws.’

Zonnepanelen zijn niet langer de heilige graal in de energietransitie…
‘Dat klopt. Daarom ondersteunt ASTER woonmaatschappijen ook bij andere zaken. Zo hebben we net een aanbesteding voor de slimme sturing van elektrische boilers voor sanitair warm water afgerond, met Thermovault als winnaar. Hiermee kan het zelfverbruik van huishoudens met zonnepanelen omhoog worden getild. Ook huishoudens zonder pv kunnen daar winst mee boeken door meer energie-efficiëntie.’

De elektrische boiler komt op in de Vlaamse sociale huursector? Warmtepompen ook?
‘Ik zie veel potentieel voor de elektrische boiler. Water verwarmen op een slimme manier met duurzame energie rendeert. We moeten bovendien sowieso een keer van het gas af. Maar we staan nog aan het begin. Dat geldt tevens voor de warmtepomp. Bij nieuwbouw- en renovatieprojecten zetten de woonmaatschappijen alvast hele grote stappen in de goede richting.’

En de thuisbatterij, gaat die vliegen in de sociale huursector?
‘ASTER schreef dit voorjaar een nieuwe aanbestedingsronde voor de komende 4 jaar uit. Hierin worden allerhande types batterijen meegenomen, van plug-in tot en met vast. Het doel is de installatie van zo’n 20.000 van deze energieopslagsystemen, uiteraard met het oog op het verhogen van het zelfverbruik van zonnestroom door huurders.’

Dat is een verdienmodel?
‘Stel je betaalt nu het tarief van 18 eurocent per kilowattuur voor de zonnestroom die je zelf consumeert en je tilt dat omhoog naar 50 procent, waarmee je dus tevens je afname tegen reguliere tarieven met 25 procent verlaagt, dan wordt de energierekening een stuk lager. Dat kan al met een kleine batterij, afhankelijk van het vermogen van je zonnepanelen. We hebben het dus niet over grote systemen van meer dan 5 kilowattuur. De prijs van batterijen is bovendien sterk gedaald, en wij kopen die ook nog eens in massa in wat de prijs verder drukt. Ook woonmaatschappijen hebben voordeel. Het zonnetarief is immers een stuk hoger dan de 3 tot 4 eurocent per kilowattuur die injectie oplevert. Een batterij verdient zich dus al snel terug.’

Jij bent positief over de verduurzaming in de Vlaamse sociale huursector…
‘We hebben al heel veel bereikt. Er is sprake van een mooie evolutie. Maar we zijn er nog geenszins. Er ligt nog een grote opgave voor ons, niet in het minst wat betreft de warmtetransitie. Dat leeft ook bij de mensen, temeer nu de energieprijzen de hoogte in schieten als gevolg van de oorlog met Iran. We willen verduurzamen, minder energiearmoede en meer energieonafhankelijkheid. Meer lokaal opgewekte groene stroom en elektrificatie is het antwoord.’

ASTER kondigde al even geleden aan dat ook een energieleverancier wil worden, waarom?
‘Zodat we de voordelen van onze lokaal opgewekte zonnestroom breder kunnen delen in Vlaanderen – bijvoorbeeld met sociale huurders zonder zonnepanelen, maar ook met andere afnemers. Daarom richten we ASTER energie op, met Energie.be als partner voor de komende 10 jaar. Het doel is om in het voorjaar van 2027 helemaal up-and-running te zijn. We hebben de afgelopen jaren heel veel pv-installaties geplaatst, omdat we ervan overtuigd zijn dat duurzame energie en betaalbare energie hand in hand kunnen gaan. Met ASTER energie willen we klanten helpen besparen op hun energiefactuur en lokale gemeenschappen laten profiteren van zonne-energie. Dat is niet alleen een sterk verhaal, het is ook waar de energietransitie nood aan heeft. De zon schijnt voor iedereen, en wij zorgen ervoor dat iedereen daar de vruchten van kan plukken.’