Brancheorganisaties vragen politiek om stimulering thuisbatterijen en buurtopslag

De 4 brancheorganisaties hebben voorafgaand aan het Kamerdebat over het Klimaatakkoord Gebouwde Omgeving dat deze week plaatsvindt een gezamenlijke brief gestuurd aan de Tweede Kamer. In de brief vragen de organisaties aandacht voor het belang van lokale energieopslag als randvoorwaarde voor verdere verduurzaming van de gebouwde omgeving.

Netcongestie op laagspanningsnet
Netcongestie bereikt in toenemende mate ook het laagspanningsnet, het elektriciteitsnet waarop huishoudens en kleine bedrijven zijn aangesloten. Dit heeft directe gevolgen voor woningbouw en verduurzamingsprojecten, omdat nieuwe woonwijken niet altijd meer op het elektriciteitsnet kunnen worden aangesloten. Thuisbatterijen kunnen de netcongestie verminderen, blijkt uit recente onderzoeken.

Lokale energieopslag speelt volgens de brancheorganisaties dan ook een sleutelrol om vraag en aanbod van energie lokaal beter op elkaar af te stemmen. Door energie tijdelijk op te slaan wanneer er een overschot is en deze weer beschikbaar te maken wanneer de vraag toeneemt, kan het elektriciteitsnet worden ontlast. Dat kan via thuis- en buurtbatterijen, maar ook via warmtebuffers die energie voor langere perioden kunnen opslaan.

3 concrete aanbevelingen
De organisaties doen in hun brief 3 concrete aanbevelingen. Ten eerste pleiten ze voor het vergroten van prikkels voor slimme lokale energieopslag. Huishoudens en groepen kleinverbruikers die met opslag bijdragen aan het lokaal balanceren van vraag en aanbod ontvangen hiervoor momenteel nauwelijks een financiële waardering. De brancheorganisaties willen daarom maatregelen die eigen verbruik van lokaal opgewekte energie stimuleren en nieuwe contractvormen waarmee huishoudens en collectieven actief kunnen bijdragen aan het oplossen van netcongestie in de wijk.

‘Er zou daarom kunnen worden nagedacht om vergoedingen te geven vanuit netbeheerders aan huishoudens met opslag die het net helpen te balanceren’, schrijven ze in hun brief. ‘Daarvoor zijn dan ook contracten nodig op lokaal niveau zoals we deze al kennen op hogere netten, denk bijvoorbeeld aan een capaciteitsstruringcontract voor groepen kleiverbruikers waardoor lokale opslag proactief kunnen worden ingezet om netcongestie in de wijk op te lossen. Wij verzoeken daarom het kabinet om maatregelen in kaart te brengen die slim gebruik van lokale opslag stimuleren en deze te implementeren, mede als alternatief voor de salderingsregeling na 2027.’

Afschaffen dubbele energiebelasting
Ten tweede vragen de brancheorganisaties om het voorkomen van dubbele energiebelasting en het vereenvoudigen van btw-regels. Voor lokale opslag, zoals thuisbatterijen en bidirectioneel laden, wordt momenteel zowel bij het laden als bij het ontladen energiebelasting betaald. De organisaties pleiten ervoor om deze dubbele energiebelasting te voorkomen. Daarnaast stellen ze voor om een btw-tarief van 0 procent voor lokale energieopslag in te voeren, vergelijkbaar met de regeling die sinds 2023 geldt voor zonnepanelen.

Het ministerie van Financiën heeft eerder erkend dat dubbele belasting onwenselijk is, maar geeft aan momenteel geen uitvoerbare oplossing te zien. Een praktische en controleerbare mogelijkheid zou volgens de brancheorganisaties zijn om een aparte meter te gebruiken bij thuisbatterijen, zodat onderscheid kan worden gemaakt tussen eigen verbruik en teruglevering en dubbele heffing kan worden voorkomen.

Buurtopslag en collectieven
Tot slot pleiten de organisaties voor het stimuleren van buurtopslag en collectieve energiesystemen. Naast individuele toepassingen biedt lokale opslag op wijk- en buurtniveau volgens hen grote kansen om het energiesysteem efficiënter en robuuster te maken. ‘Toch ontbreekt momenteel een samenhangend beleidskader dat dergelijke collectieve initiatieven structureel ondersteunt.’

In projecten zoals Joule4Joule wordt zichtbaar hoe lokaal opgewekte energie daadwerkelijk binnen dezelfde wijk kan worden benut. Dergelijke initiatieven tonen volgens de brancheorganisaties aan dat collectieve opslag technisch haalbaar is en ook maatschappelijke meerwaarde oplevert.

Veel bestaande regelingen zijn nog ingericht per technologie of sector, waarbij afzonderlijk wordt gekeken naar elektriciteit, warmte en opslag, in plaats van naar integrale energiesystemen. Daarnaast zijn instrumenten vaak gericht op individuele huishoudens, terwijl groepen kleinverbruikers tussen wal en schip vallen.