Energiecoöperaties in hoger beroep tegen kosten wachtrij stroomnet

Koepelorganisatie Energie Samen heeft namens haar leden hoger beroep ingediend bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven tegen uitspraken van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) over aanbetalingen aan netbeheerders. De ACM oordeelde in 2 zaken dat netbeheerders een aanbetaling mogen vragen voor een plekje op de wachtlijst voor het volle stroomnet, zonder duidelijkheid over wanneer aansluiting mogelijk is.

Aanbetaling
Het hoger beroep betreft de zaak over ValleiEnergie, waarin de ACM oordeelde dat een aanbetaling voor toegang tot de wachtlijst wel toegestaan is. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven moet nu bepalen of de ACM in deze zaak netbeheerder Enexis terecht gelijk heeft gegeven.

Eerder oordeelde de ACM vergelijkbaar in de zaak met energiecoöperatie Endona. Tegen dat besluit loopt momenteel ook nog een hoger beroep.

Burgerlijk Wetboek
De ACM stelt in haar uitspraken dat het niet onredelijk is om een aanbetaling te vragen voor de wachtlijst. Energie Samen wijst erop dat in het Burgerlijk Wetboek voor normaal handelsverkeer staat dat er een redelijke levertermijn moet zijn voor de dienst waarvoor een aanbetaling wordt gevraagd. Enige duidelijkheid over die levertermijn ontbreekt bij netbeheerders.

‘Wij vinden het onbegrijpelijk dat burgerinitiatieven, die een grote bijdrage kunnen leveren om het stroomnet te ontlasten, miljoenen euro’s moeten betalen voor een plekje op een uitzichtloze wachtrij’, stelt Siward Zomer, voorzitter van Energie Samen. ‘De initiatieven werken alleen lokaal en hebben vaak maar 1 project. Je haalt welwillend geld op bij je achterban om energie betaalbaar en lokaal beschikbaar te houden voor je gemeenschap en vervolgens kun je niet verder.’

Projecten stil
Zomer stelt dat de organisatie en innovatie van lokale energiecoöperaties hierdoor stil komt te staan. ‘Het vertrouwen van de leden brokkelt af, of projecten moeten noodgedwongen stoppen’, aldus Zomer. ‘Tegelijkertijd beheren de netbeheerders een groeiende pot met geld, zonder dat daar enige wederkerigheid tegenover staat. Het is bij de aanbetaling voor de wachtrij volstrekt onduidelijk voor leden of en wanneer de gevraagde dienst geleverd gaat worden. Wij hebben daarom het volste vertrouwen in het hoger beroep.’

Projecten zoals de Zonnewal in Ede en de Zonneweide IJsbaan in Baarn vallen volgens de koepelorganisatie door deze problematiek stil. Bij BijZonder Baarn oordeelde de ACM al in mei vorig jaar dat een weigering van transportcapaciteit onterecht was, maar de netbeheerder heeft tot op heden geen aansluiting gerealiseerd. Daarnaast zijn er energiecoöperaties met projecten die niet eens in de wachtrij komen, omdat zij de aanbetaling niet kunnen veroorloven.

Oplossing voor congestie
De huidige oordelen van de ACM bemoeilijken volgens Energie Samen de positie van lokale initiatieven zonder winstoogmerk in de energietransitie. ‘Waar de ACM en netbeheerders behoefte hebben aan partners die het stroomnet ontlasten, staan de huidige regels deze samenwerking juist in de weg’, aldus Zomer. ‘Collectieven zoals energiegemeenschappen en energiehubs werken veel effectiever dan het afzonderlijk aanspreken van individuen op hun stroomverbruik.’

Zomer wijst op de waardevolle mix van verbruikersprofielen. ‘Juist hier zit een zeer waardevolle mix van verbruikersprofielen: huishoudens gebruiken vooral ‘s avonds energie, terwijl veel bedrijven dat juist overdag doen’, aldus de voorzitter. ‘Dat vergroot de benutting van lokale opwek en kan piekbelasting op het net verminderen. Dit maakt energiegemeenschappen juist onderdeel van de oplossing, niet van het probleem.’