Vlaanderen maakt nu echt werk van prioriteitsregels voor vol stroomnet

De Vlaamse regering werkt aan een zogenaamd decretaal kader om de Vlaamse Nutsregulator (VNR) de mogelijkheid te bieden een prioriteringskader vast te stellen voor netaansluitingen bij netcongestie. Vorig jaar zomer was er al sprake van de komst van een afwegingskader.

Leveringshandicap
Dat meldde minister van Energie Hans Bonte heeft in antwoord op een vraag in de Commissie voor Wonen, Toerisme, Energie en Klimaat nu duidelijkheid verschaft.

Tom Ongena van Anders. zette de problematiek op de agenda. ‘Onlangs verscheen een artikel in De Tijd waaruit bleek dat veel ondernemers in de Antwerpse haven zich zorgen maken over de leveringszekerheid in het Antwerpse havengebied’, aldus Ongena. ‘Het spreekt voor zich dat we ons naast de loonkostenhandicap en de energiekostenhandicap geen leveringshandicap voor de industrie kunnen veroorloven.’

Europese richtlijn geeft ruimte
Bonte gaf aan dat de Europese Commissie meer mogelijkheden geeft aan lidstaten. ‘Sinds de publicatie van de Guidance on efficient and timely grid connections van de Europese Commissie op 10 december 2025 is het duidelijk dat er meer mogelijkheden zijn voor lidstaten om te beslissen over een prioriteringskader voor aansluiten, en dat op voorwaarde dat dat kader op transparante en niet-discriminerende manier opgebouwd wordt’, zei Bonte. ‘Ik wil, na afstemming met andere entiteiten, werk maken van een decretaal kader om de Vlaamse Nutsregulator de mogelijkheid te bieden om een prioriteringskader voor netaansluiting bij netcongestie vast te stellen.’

Er heeft al overleg plaatsgevonden met het kabinet van federaal minister Bihet en de energieministers van de andere gewesten over netcongestie. ‘Daar hebben we vanuit het Vlaams Gewest vooral meegegeven dat het huidige instrumentarium om bedrijven op middenspanning aan te sluiten, zijnde het Fall-back Flex-product en flexibele aansluitingscontracten, pas optimaal kan werken als er voldoende concrete investeringen zijn in het hoger liggende netwerk’, aldus Bonte.

Flexibele contracten zomer
De Vlaamse Regering keurde eerder het decretale kader voor flexibele aansluitingsovereenkomsten goed en het Vlaams Parlement heeft het decreet inmiddels goedgekeurd. ‘Het is momenteel aan de VNR om de technische reglementen aan te passen en aan de netbeheerders om dergelijke contracten te ontwikkelen’, zei Bonte. ‘De VNR plant die aanpassingen vanaf april 2026 te consulteren, zodat tegen het einde van de zomer de reglementen effectief aangepast zijn.’

Ongena wilde geruststelling over wie de prioriteiten bepaalt. ‘Het is toch de bedoeling dat we daar als politiek voor een deel onze zeg in hebben en dat niet de VNR gaat beslissen wat de prioriteiten zijn?’, vroeg Ongena. Bonte stelde hem daadwerkelijk gerust. ‘Het is overduidelijk dat het een maatschappelijk debat is, dat het een politiek debat is en dat het dus de politiek zal zijn die het kader maakt’, aldus de minister. ‘Dat is ook de reden waarom ik aankondig dat we daar een ontwerp van decreet rond zullen maken.’

Discussie over redundantie
Robrecht Bothuyne van cd&v vroeg om de wachtlijst bij Fluvius. ‘Ik heb begrepen dat er ondertussen bij Fluvius een steeds langere wachtlijst aan het ontstaan is van projecten die niet aangesloten geraken op het net, minister’, zei Bothuyne. ‘Hebt u zicht op die wachtlijst? Een tijdje geleden waren het er 180, nu zijn het er vele honderden meer heb ik begrepen.’

Bothuyne stelde ook een principiële vraag over de manier waarop het net wordt uitgebaat. ‘Wij zetten in zo’n transformatorstation dus altijd een dubbele capaciteit, waarbij die andere capaciteit moet helpen om toch de stroomvoorziening te garanderen als de eerste capaciteit zou uitvallen door een calamiteit. Dat is NNN-1’, legde Bothuyne uit. Hij vroeg of Vlaanderen tijdelijk moet afstappen van dat redundantieprincipe om meer aansluitingen mogelijk te maken.

Bonte antwoordde dat er aan een oplossing wordt gewerkt. ‘Over het overstretchen van de capaciteit is een overeenkomst in de maak tussen Elia en Fluvius’, zei de minister. ‘Dat zou binnen de veiligheidsparameters voor soelaas kunnen zorgen voor acute problemen inzake congestie.’

Geen economische analyse
Filip Brusselmans van Vlaams Belang vroeg of er een inschatting bestaat van de economische schade. Bonte gaf aan dat Vlaanderen wel een zicht heeft op de lijst van bedrijven die in de problemen zitten, maar dat er geen grondige economische analyse is. ‘Daar is geen studie rond gebeurd. Dat is niet op die manier opgevolgd. In andere landen, bijvoorbeeld in Nederland, bestaat dat wel, meen ik gezien te hebben’, aldus Bonte. ‘Gelukkig zitten we niet in dermate grote problemen als in Nederland, maar het lijkt mij niet slecht om dit op die manier van naderbij op te volgen.’

Ongena waarschuwde voor de komende jaren. ‘We weten dat de komende jaren daarin gevoelige, gevaarlijke jaren zullen zijn omdat we ervan uitgaan dat Elia dan wel binnen enkele jaren zijn investeringen op gang getrokken zal hebben’, zei Ongena. ‘Maar als blijkt dat daar ook vertragingen op komen te zitten, dan zal het probleem alleen maar groter worden voor onze industrie, voor onze bedrijven, voor onze gezinnen, maar natuurlijk ook voor andere instellingen.’