Zonnepanelen in storing door winterweer? ‘Geen paniek, maar check je omvormerapp’

Zonnepanelen en extreme sneeuwval, gaan die wel samen?
‘Ze zijn berekend op een bepaalde gewichtsdruk, een hoeveelheid pascal per vierkante meter. Zonnepanelen kunnen een behoorlijke hoeveelheid sneeuw aan. Op schuine daken wordt die bovendien afgevoerd als die gaat schuiven. Bij platte daken ligt het anders.’

Hoe anders?
‘We zagen vorige week, onder meer bij stallen en sporthallen, dat het dak het niet hield. En bij Ikea-vestigingen werd uit voorzorg 100.000 kilo sneeuw afgezogen. Dat geeft aan dat veel van dit soort daken kritisch berekend zijn wat betreft staalconstructie. Leg daar zonnepanelen op en er valt 30 tot 40 centimeter sneeuw op, dan kan er sprake zijn van een gevoelig tikkie.’

Instorting en instortingsgevaar…
‘Het gaat verder dan dat. Onder de dakbedekking ligt vaak isolatiemateriaal, met een bepaalde drukvastheid. Wordt over grenzen heengegaan, dan kan dat inzakken. Zo kunnen kuilen ontstaan waarin water blijft staan, wat dit effect nog verder kan versterken. Ik denk dat dit de komende jaren voor grote uitdagingen gaat zorgen.’

Maar over de pv-installatie hoef je je geen zorgen te maken?
‘Ik was 2 jaar geleden in Tsjechië voor het begeleiden van een project, op daken met zonnepanelen van een groot formaat. Die buigen door onder een grote sneeuwlast, zeker als ze alleen met klemmen aan de buitenzijde worden bevestigd. Daar waren zorgen over. Maar daar zit marge in, een zekere range. Die werd niet overschreden, en daar valt heel wat meer sneeuw dan hier. Dat wil echter niet zeggen dat het recente Nederlandse weer geen consequenties kan hebben, ook voor consumenten met zonnepanelen.’

Welke consequenties?
‘Er wordt dan niet zelden allereerst gedacht aan opbrengst. Maar zonnepanelen produceren tijdens de winter doorgaans weinig, en 10 procent van weinig is nog minder. Met het smelten van sneeuw en ijs kunnen wel problemen aan het licht komen of ontstaan, met name ten aanzien van de connectoren.’

Je bedoelt?
‘Als de connectoren niet aan het zonnepaneel zijn bevestigd en op het dak liggen, kan daar water in komen, met corrosie als gevolg. Omvormers detecteren dat, meten de isolatieweerstand. Is er sprake van een isolatiefout in connectoren of bekabeling, dan gaat de omvormer in storing; springt die ’s ochtends niet aan. Wanneer het vocht weer is verdampt, ik denk in 99 op de 100 gevallen, schakelt de omvormer echter vanzelf weer in zodra het vocht verdwijnt.’

Wat is dan het probleem?
‘Je mist opbrengst, maar dat is dus verwaarloosbaar. Van directe vervolgschade is nauwelijks sprake. De gemiste opbrengst is beperkt en het risico op directe vervolgschade is klein. Als ze in het voorjaar echter weer volop gaan produceren, wil je geen opbrengst mislopen en ook niet dat er een connector in brand vliegt.’

Dat is een reële optie?
‘Wanneer materialen zorgvuldig worden geselecteerd en bij juiste montage, tast vocht de isolatie of het product zelf niet aan. Mét vochtindringing wordt corrosie en een verhoogde overgangsweerstand echter wel een probleem, en we weten allemaal dat bij veel consumentensystemen, met de enorme zonnepanelenhausse van voorheen en onkundige installateurs die daarop insprongen, veel mis is gegaan. Als een connector in brand vliegt op een schuin dak dan heeft dat doorgaans geen gevolgen; de dakpannen vormen een buffer. De problemen die we in het verleden hebben gezien, betroffen met name indaksystemen. Hoe dan ook, je wilt niet dat dit gebeurt, ook omdat je op lange termijn maximaal rendement uit je zonnepanelen wilt. Een ander veel voorkomend probleem is dat door vocht de aardlek in de meterkast kan trippen. Dan valt de omvormer uit en zal die niet meer kunnen opstarten.’

Jouw advies is?
‘Of je zonnepanelen nu op een schuin of plat dak liggen, kijk de komende tijd in je app of je omvormer ’s ochtends aanspringt. Start die helemaal niet meer op, check dan de aardlekschakelaar in je meterkast. Hou tevens je opwek in de gaten. Werkt je systeem niet naar behoren, dan zegt dat iets over de staat van de installatie. Het recente winterweer is dus een mooie aanleiding om de kwaliteit van je pv-installatie vast te stellen.’

En als er iets mis is? Bel dan direct een installateur?
‘Dat raad ik niet aan. De winter is niet echt het moment om het dak op te gaan, en ook niet het moment waarop je de voordelen van je zonnepanelen volop plukt. Gaat de omvormer in het voorjaar nog steeds regelmatig in storing, vanwege de vele sneeuw die is gevallen of problemen die al langer spelen, dan kun je wel actie ondernemen. Vergeet daarbij echter ook niet dat installaties die onkundig zijn aangelegd in principe doorgaans naar behoren kunnen functioneren; in hoeverre is herstel en vervanging zinnig vanuit economisch perspectief? Onder de streep: paniek is een slechte raadgever, maar neem deze zaak wel serieus.’