Vlaanderen wil first-come-first-served-principe schrappen in strijd tegen vol stroomnet

Van de 1.656 bedrijven die onlangs een netaansluiting aanvroegen bij Fluvius, kregen er 654 groen licht. Nog eens 611 bedrijven kregen wel toestemming, maar alleen onder voorwaarden. Zij moesten er bijvoorbeeld mee instemmen dat de netbeheerder op drukke momenten tijdelijk het vermogen beperkt. Bij 210 bedrijven moest Fluvius extra informatie opvragen. Voor de resterende 181 aanvragen is er volgens Fluvius meer tijd nodig om een technische oplossing te vinden.

Urgente situatie
Vlaams Parlementslid Robrecht Bothuyne (cd&v) stelde vragen aan minister Depraetere over deze groeiende wachtrij van bedrijven die wachten op een netaansluiting of verzwaring van hun bestaande capaciteit.

‘Elke maand uitstel betekent voor deze bedrijven omzetverlies, jobverlies en zo verder’, aldus Bothuyne. Hij waarschuwde ook voor imagoschade voor het Vlaamse investeringsklimaat. ‘De negatieve imagoschade voor het Vlaamse investeringsklimaat is mogelijk nog erger en ondermijnt het vertrouwen van investeerders en toekomstige investeerders in Vlaanderen als vestigingsplaats.’

Technische reglementen wijzigen
Minister Depraetere erkende in een commissievergadering het probleem en benadrukte dat de Vlaamse regering de kwestie serieus neemt. Afgelopen kalenderjaar startte de regering met alle betrokkenen een speciale werkgroep op om de problematiek aan te pakken. Volgens de huidige regelgeving kunnen uitbreidingen van productiebedrijven echter niet prioritair behandeld worden, omdat aanvragen in volgorde van binnenkomst worden afgehandeld.

‘Momenteel is het first-come-first-served-principe formeel van kracht, hoewel het de bedoeling is om dit principe te herevalueren’, aldus Depraetere. ‘Ik denk dat we alles moeten kunnen evalueren als het hierover gaat.  Dit voornemen is ook opgenomen in de conceptnota die werd opgesteld binnen de ad-hocwerkgroep congestiebeheer. Voor verschillende aspecten ligt de bal in het kamp van de Vlaamse Nutsregulator (VNR), die nog een aantal zaken moet wijzigen, bijvoorbeeld in de technisch reglementen, waarin een herwerking van het aansluitingsproces een van de elementen zal zijn om aan te passen.’

Maturiteitscriteria in 2026
De minister kondigde aan dat in het voorjaar van 2026 de technische reglementen worden herwerkt. Dan kunnen mogelijk maturiteitscriteria worden opgenomen. Dit betekent dat bedrijven met concrete, volgroeide projecten voorrang krijgen op initiatieven die nog helemaal niet concreet zijn. ‘Het zou de bedoeling zijn dat de netgebruikers met concrete, meer mature projecten voorrang krijgen op de initiatieven die nog helemaal niet concreet zijn’, aldus de minister.

‘In het voorjaar van 2026 worden de technische reglementen herwerkt en is het mogelijk dat maturiteitscriteria worden opgenomen’, vervolgt Depraetere. ‘Het zou de bedoeling zijn dat de netgebruikers met concrete, meer mature projecten voorrang krijgen op de initiatieven die nog helemaal niet concreet zijn. Op die manier wordt de wachtrij niet verzwaard en wordt dat verbruik niet zomaar gereserveerd als dat niet nodig is.’

Flexibele aansluitingen volgen
Het Vlaamse parlement keurde voor de jaarwisseling al een decreet goed over flexibele aansluitingsovereenkomsten. Deze moeten ervoor zorgen dat bedrijven onder bepaalde voorwaarden toch kunnen aansluiten, ook als er eigenlijk geen capaciteit beschikbaar is. De netbeheerder mag dan op drukke momenten tijdelijk het vermogen beperken.

Voordat deze flexibele aansluitingen in de praktijk kunnen worden toegepast, moet de VNR echter eerst de technische reglementen aanpassen. De minister verwacht dat dit de komende maanden gebeurt. In de tussentijd is er al het zogenoemde Fall-Back Flex-contract dat zowel de regionale netbeheerder Fluvius als hoogspanningsnetbeheerder Elia aan bedrijven kan aanbieden als tijdelijke oplossing.

Ongebruikte capaciteit vrijgeven
Depraetere wil ook bekijken hoe ongebruikte netcapaciteit sneller kan worden vrijgegeven voor andere gebruikers. Dit zogenoemde use-it-or-lose-it-principe moet ervoor zorgen dat bedrijven die capaciteit reserveren maar niet gebruiken, deze weer kwijtraken. De uitwerking hiervan wordt besproken tussen de netbeheerders en de regulator.

Bij Elia bestaat al een speciaal nettarief, het power-put-at-disposal-tarief. Dat moet netwerkgebruikers ontmoedigen om hun behoeften kunstmatig te vergroten door een financiële prikkel te geven.