Nieuw record België, zonnepanelen produceren 21 procent meer stroom

De zonne-energieproductie steeg in België fors door een combinatie van meer zonnepanelen en gunstige weersomstandigheden. Het geïnstalleerde vermogen groeide volgens hoogspanningsnetbeheerder Elia met 10 procent tot 11,6 gigawatt, terwijl 2025 een uitzonderlijk zonnig jaar was. In juni werd een nieuw maandrecord bereikt met een productie van 1.370 gigawattuur aan zonne-energie.

Hernieuwbaar record bereikt
De sterke toename van de zonne-energieproductie kan volgens Elia op bepaalde momenten leiden tot productieoverschotten. Om die overschotten goed te beheren en het systeem in evenwicht te houden, riep de netbeheerder de marktspelers tijdens de lente en zomer op om waakzaam te zijn. Er bestaan al 2 jaar specifieke maatregelen, uitgewerkt in samenwerking met de Belgische distributienetbeheerders, maar in 2025 was het niet nodig om deze toe te passen.

In totaal produceerden hernieuwbare energiebronnen 22,4 terawattuur elektriciteit. Dat is een nieuw record. Hernieuwbare energie was daarmee goed voor 34 procent van de Belgische productiemix. Vooral de gunstige omstandigheden voor zonnepanelen speelden daarin een belangrijke rol. De capaciteit van windenergie op land nam weliswaar toe met 13 procent tot 3,6 gigawatt, maar doordat het minder vaak waaide werd geen nieuw windrecord gevestigd. In totaal werd 12,3 terawattuur windenergie opgewekt tegenover 12,6 terawattuur in 2024.

De gezamenlijke productie van zonne- en windenergie bereikte op 4 oktober 2025 een nieuw kwartierrecord van 9.957 megawatt. Dit komt overeen met 90 procent van het totale verbruik tijdens dat kwartier. Het komt volgens Elia steeds vaker voor dat de helft van het Belgische verbruik wordt gedekt door hernieuwbare energiebronnen. In 2025 was dit meer dan 16,2 procent van de tijd het geval.

Kernreactoren gesloten
België sloot in 2025 3 kernreactoren: Doel 1 op 15 februari, Tihange 1 op 1 oktober en Doel 2 op 1 december. Ondanks deze sluitingen bedraagt het aandeel kernenergie in de Belgische productiemix nog steeds 34 procent. Het is daarmee het vijfde jaar op rij waarin een daling van de nucleaire elektriciteitsproductie wordt genoteerd. De federale regering heeft overigens besloten om de openstelling van de kerncentrales Tihange 3 en Doel 4 met 10 jaar te verlengen.

Om de stopzetting van de kerncentrales op te vangen en nieuwe productiecapaciteit te voorzien, is een capaciteitsvergoedingsmechanisme ingevoerd.

Stroomimport toegenomen
Voor het derde jaar op rij is België een netto-importeur van elektriciteit. In 2025 bedroeg de netto-import 14 terawattuur. Deze import komt grotendeels uit Frankrijk met 10 terawattuur, dat dankzij een hoge beschikbaarheid van zijn nucleaire productiepark veel stroom kon exporteren. Ook uit Nederland werd 10 terawattuur netto geïmporteerd. De import uit Nederland neemt vooral toe wanneer Duitsland en Noord-Europa veel windenergie produceren.

De internationale stroomimport gebeurt vooral op momenten dat elektriciteit in het buitenland goedkoper is. België exporteerde ook stroom: 2 terawattuur naar het Verenigd Koninkrijk, 3 terawattuur naar Duitsland en 1 terawattuur naar Luxemburg. Het totale volume van internationale stroomuitwisselingen tussen België en de buurlanden bleef met 42 terawattuur hoog, maar het record van 2024 met 44,8 terawattuur werd niet geëvenaard.

Gas en verbruik
De gasproductie voor elektriciteit steeg licht van 11,5 terawattuur in 2024 tot 12,6 terawattuur in 2025, ondanks de sluiting van 3 kernreactoren. De lagere elektriciteitsprijzen in Frankrijk zorgen voor meer import en duwen de gasproductie in België uit de markt. Andere verklaringen zijn de gasprijzen die nog steeds hoog zijn, de toenemende hernieuwbare productie en het stabiele elektriciteitsverbruik.

Het elektriciteitsverbruik in 2025 bedraagt 80,1 terawattuur tegenover 81 terawattuur in 2024. Dit ligt nog steeds onder het gemiddelde verbruik over 5 jaar tussen 2017 en 2021, maar is wel hoger dan in 2023 met 78,9 terawattuur. In de komende jaren verwacht Elia een sterke stijging van het elektriciteitsverbruik door de elektrificatie van de samenleving. Volgens verschillende studies zou het verbruik tegen 2050 zelfs kunnen verdubbelen.

Negatieve prijzen
In 2025 waren de stroomprijzen in België in 6,1 procent van de tijd negatief. Negatieve prijzen komen voor in periodes met veel productie en minder verbruik, vooral tijdens vakantiedagen en de weekenden.

Door de verwachte toename van hernieuwbare productie zal de prijsevolutie in de komende jaren nog volatieler worden. Dit biedt kansen voor consumenten die hun verbruik kunnen aanpassen aan de marktomstandigheden. Die flexibiliteit wordt volgens Elia ook steeds belangrijker om het elektriciteitssysteem in balans te houden.