‘Toen het productievolume van polysiliciumfabrikanten eind 2022 begon te groeien, verloren de polysiliciumprijzen snel terrein’, opent hoofdonderzoekster Corinne Lin het gesprek. ‘In combinatie met de ingebruikname van nieuwe productiecapaciteit in 2023 gelooft de industrie dat de polysiliciumproductie niet langer een knelpunt zal zijn. Desondanks herstelden de polysiliciumprijzen zich medio januari echter weer na een maand met scherpe prijsdalingen. Dit doet de vraag rijzen waarom er zulke snelle en ingrijpende veranderingen waren in de polysilicium- en waferprijzen.’
Overtollige wafers
De prijsfluctuaties begonnen eind vorig jaar in het wafersegment, dat in november een productieoverschot zag, terwijl het zonnecelsegment op volle toeren draaide en er geen ruimte was om extra wafers af te nemen. ‘Als gevolg hiervan begon de wafervoorraad zich op te stapelen, waardoor de waferprijzen daalden. Terwijl kopers en verkopers van polysilicium begin november afwachtend bleven, ontstond er een neerwaartse prijstrend’, aldus Lin.
De prijzen van polysilicium daalden volgens InfoLink aanzienlijk in december als gevolg van een hogere productie – 11 procent op maandbasis – en een lager gebruik van wafers. Terwijl het aanbod toenam en de vraag afnam, daalden de polysiliciumprijzen met 19 procent. ‘Het voorraadniveau van polysilicium stapelde zich ook snel op’, duidt Lin.
Paniek fabrikanten
De dalende prijzen van polysilicium hebben volgens Lin in de afgelopen maanden voor paniek bij waferfabrikanten gezorgd. Ze pauzeerden hun aankopen in afwachting van een aanhoudende prijsdaling. ‘Het handelsvolume was erg laag en er werden geen deals getekend, enkele polysiliciumfabrikanten verlaagden zelfs vrijwillig de prijzen’, constateert Lin. ‘De verwachting van kopers dat de prijzen zouden dalen, zorgden voor diversificatie van de polysiliciumprijzen. Omdat de prijzen te snel daalden, waren sommige fabrikanten van polysilicium niet bereid om te verkopen, waardoor het aantal nieuwe bestellingen afnam.’
Tegelijkertijd daalden ook de waferprijzen met 30 procent, door een afnemende vraag van zonnecelfabrikanten. ‘Met lage waferprijzen en vooruitlopend op een aanhoudende daling van de polysiliciumprijzen, hadden waferproducenten geen andere keuze dan hun bezettingsgraad te verlagen. Daarom begon de productie van wafers vanaf december af te nemen. Ondertussen daalden de zonnecelprijzen met 28 procent als gevolg van een zwakkere vraag en lagere waferprijzen.’
Siliciumprijzen stijgen weer
‘Maar de prijsdalingen werden medio januari in de hele waardeketen een halt toegeroepen’, vervolgt Lin. ‘Omdat de fabrikanten van wafers de afgelopen 2 maanden de bezettingsgraad laag hielden, daalde het aanbod duidelijk. Door een toenemende vraag van zonnecelfabrikanten en met Chinees Nieuwjaar in het vooruitzicht begon het aanbod van wafers half januari op te raken, waardoor de waferprijzen zich herstelden. Ook zonnecelfabrikanten verhoogden vervolgens hun prijzen. Waferfabrikanten hadden ondertussen geen andere keuze dan polysiliciumorders veilig te stellen, wat ook polysiliciumfabrikanten in staat stelde hun prijzen te verhogen.’
De onderzoekers van InfoLink noteerden in de tweede week van februari de grootste prijsstijging te zien. ‘Naarmate de onderhandelingen intensiever werden, verhoogden polysiliciumfabrikanten hun prijzen in 1 week tijd met 50 procent, tot nagenoeg het niveau van december 2022. In de wafersector leidden de langere productiecyclus van ingots en de tijd die nodig is om productiecapaciteit online te krijgen tot ernstige tekorten. Verdubbeld met aanzienlijke prijsstijgingen voor grondstoffen, stegen de prijzen van wafers met 30 procent en volgden de zonnecelprijzen.’
Vraag-aanbodrelatie
Al met al heeft de vraag-aanbodrelatie sinds afgelopen november een turbulente ontwikkeling gekend. ‘Fabrikanten van wafers sneden in de productie vanwege overaanbod en zagen hierdoor in januari 2023 tekorten ontstaan’, analyseert Lin. ‘Ondertussen kelderden de prijzen van polysilicium nadat de productie enorm was gestegen. De polysiliciumprijzen stegen vervolgens weer snel nadat fabrikanten hun productiestrategieën aanpasten. Deze grillige veranderingen laten zien hoe, naast de onevenwichtigheid tussen vraag en aanbod, de terughoudendheid van fabrikanten om te verkopen, anticipatie op toekomstige prijsontwikkelingen en onderhandelingen met kopers de marktbewegingen beïnvloeden.’
Prijsschommelingen waren voor fabrikanten volgens Lin ook aanleiding om nieuwe mechanismen voor het ondertekenen van bestellingen te bedenken om grote verliezen in de toekomst te voorkomen. Ze verwacht dat andere factoren dan vraag en aanbod de prijsontwikkeling op korte termijn zullen beïnvloeden. ‘Maar op de lange termijn zullen de prijzen in een neerwaartse trend blijven als gevolg van een overschot aan productiecapaciteit.’
De juni 2024-editie van Solar Magazine is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen over de toekomst van de Nederlandse pv-markt, het potentieel van de directe lijn, balkonzonnepanelen en het verhogen van het zelfverbruik.