Staübli heeft zijn klanten een ‘fact check’ toegestuurd waarin het bedrijf stelt dat schade aan zonnepaneelinstallaties veroorzaakt door crossmating van verschillende merken connectoren een terugkerend probleem is. Het bedrijf meldt dat er vaak rapporten zijn van testinstituten over de combinatie van pv-connectoren van verschillende fabrikanten. De testrapporten leiden in de ogen van Staübli tot een verkeerde interpretatie van compatibiliteit van connectoren. Het bedrijf stelt dat onderscheid gemaakt moet worden tussen een typegoedkeuring en individuele testen, en de consequenties vanuit zowel technisch als juridisch perspectief.
Testnormen
Testinstituten krijgen volgens Staübli herhaaldelijk de opdracht om combinaties van pv-connectoren van verschillende fabrikanten te testen. Dit gebeurt middels individuele testen. Het is volgens Guido Volberg, senior consultant Product Regulatory Affairs bij Stäubli Renewable Energy, echter gevaarlijk om uit deze resultaten te concluderen dat pv-connectoren van verschillende fabrikanten veilig kunnen worden gecombineerd. Hij verwijst daarbij naar de bestaande testnormen voor pv-connectoren, te weten de wereldwijde norm IEC 62852:2014/AMD1:2020 en de Amerikaanse norm UL6703.
‘De genoemde testnormen beschrijven de minimumvereisten voor de veiligheid van pv-connectoren, op voorwaarde dat ze zijn ontwikkeld en vervaardigd onder hetzelfde kwaliteitsmanagementsysteem, dezelfde productieprocessen en productietoleranties, en voldoende kennis van de gebruikte materialen en technologieën. Ook wordt er gekeken naar aansprakelijkheid als er sprake is van schade. De huidige normen zijn daarom niet geschikt om uitspraken te doen over de veiligheid van combinaties van pv-connectoren van verschillende fabrikanten.’
Testen Holland Solar
Afgelopen december meldde branchevereniging Holland Solar dat connectoren van 8 verschillende fabrikanten veilig zijn te combineren met de MC4-connectoren van Stäubli. Holland Solar had certificeringsbedrijf DEKRA een reeks testen laten uitvoeren.
Deze werden uitgevoerd conform de norm 62852:2014/AMD1:2020. Elk connectorpaar doorliep daarbij 4 soorten testen. Naast een mechanische test waren dat een levensduurtest, een thermische test en een test van de beschermingsgraad.
Brief aan klanten
In een brief – ondertekend door Matthias Mack (vicepresident Renewable Energy) en Matthias Schuerch (Head of Global Product Management Alternative Energy) – waarschuwt Staübli klanten voor de juridische gevolgen van crossmating en dergelijke testen.
‘Het is misleidend en gevaarlijk om uit testresultaten te concluderen dat pv-connectoren van verschillende fabrikanten veilig kunnen worden gecombineerd en gebruikt in een pv-systeem. Internationale studies en een groot aantal claims tonen aan dat het kruisen van verschillende connectormerken het technische, maar ook het juridische risico van een pv-systeem enorm verhoogt. Deze “kruiskoppeling” leidt vaak tot stroomuitval en branden en creëert daarmee veiligheidsrisico’s voor mens en milieu. In dit geval zijn de connectorfabrikanten niet aansprakelijk, aangezien hun producten niet worden gebruikt zoals beschreven in hun beoogde gebruik. Het testinstituut is evenmin aansprakelijk, omdat de uitgevoerde tests en hun conclusies een disclaimer bevatten. Meestal is de installateur verantwoordelijk voor schade en storingen.’
Staübli benadrukt in de brief aan zijn klanten dat gerenommeerde testinstituten een disclaimer zullen opnemen in hun testrapporten. ‘Zeker wetende dat er op basis van zo’n rapport misleidende, concurrentieverstorende en zelfs gevaarlijke uitspraken worden gedaan. Als positief voorbeeld heeft TÜV Rheinland deze duidelijke opmerking in het verleden in testrapporten opgenomen. In de wetenschap dat ondanks deze duidelijke indicatie herhaaldelijk valse beweringen werden gedaan op basis van testrapporten, verwierp TÜV Rheinland tests van combinaties van pv-connectoren van verschillende fabrikanten.’
Tekorten door oorlog
Met de simpele melding van Staübli dat crossmating gevaren oplevert, is de kous echter niet af. In het voorbije decennium kon Staübli namelijk meermaals niet aan de hoge vraag naar connectoren voldoen, waardoor fabrikanten kampten met tekorten en besloten om alternatieve producten te gaan gebruiken. Desondanks heeft Staübli voor meer dan 465 gigawattpiek aan zonnepanelen MC4-connectoren geleverd, grofweg de helft van het wereldwijd opgestelde vermogen.
Uit documenten die in handen zijn van de redactie van Solar Magazine blijkt dat Staübli sinds begin maart opnieuw niet kan voldoen aan de vraag naar connectoren voor zonnepanelen. ‘Door de recente escalatie van het Russisch-Oekraïense conflict is het Chinees-Europese goederenvervoer per spoor onderbroken’, schrijft Staübli Hangzhou Mechatronic in een brief aan zijn Chinese klanten. ‘Ook voor geïmporteerde goederen zijn strengere maatregelen ter preventie van epidemieën genomen. Alle bovenstaande nadelen hebben een grote impact op de levering van onze producten en we hebben niet kunnen voldoen aan het vooraf beloofde leveringsschema.’
Eind april opgelost
Omdat de oorlog tussen Oekraïne en Rusland het treinverkeer tussen China en Europa heeft verstoord, is Staübli op zoek naar alternatieve transportmodaliteiten. Voor grondstoffen die niet per vliegtuig vervoerd kunnen worden, stelt Staübli te kiezen voor transport per boot, maar ook dat leidt tot extra vertraging.
‘Voorlopig schatten we dat de krappe bevoorradingssituatie zal aanhouden tot eind april’, aldus Staübli. Chinese fabrikanten van zonnepanelen zien zich ondertussen genoodzaakt om te werken met alternatieve connectoren die compatibel zijn met connectoren van Staübli.
De juni 2024-editie van Solar Magazine is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen over de toekomst van de Nederlandse pv-markt, het potentieel van de directe lijn, balkonzonnepanelen en het verhogen van het zelfverbruik.