Wiep Folkerts (TNO): Combinatie windmolens en zonnepanelen op zee wordt de standaard’

Maatschappelijke acceptatie is een steeds belangrijker aandachtspunt bij de ontwikkeling van zonneparken op land. De kanttekeningen uit de samenleving nemen toe, bijvoorbeeld ten aanzien van de impact op landschap en ecologie. Dat kun je volgens Folkerts, programmamanager bij TNO, op 2 manieren zien: als een probleem of als een kans om het beter te doen. Hij ziet dat de zonne-energiesector zich aanpast, en kiest voor een positieve route en de wijze waarop we zonneparken op land ontwerpen, verandert.

Geen zand creëren
‘Dat is ook van groot belang’, benadrukt Folkerts. ‘Zonneparken op land worden doorgaans gerealiseerd op agrarische grond. Doe je dat ondoordacht, dan gaat dat ten koste van de biodiversiteit en de agrarische waarde. Wat je niet wilt, is dat je na 20 tot 25 jaar, de levensduur van een zonnepark, de bodem onder de zonnepanelen in zand hebt veranderd. Duurzaam is dat niet. Binnen TNO is er volop aandacht voor dit thema. We doen er onderzoek naar, ook in samenwerking met Wageningen University & Research. Dat heeft onder andere geresulteerd in modellen en tools waarmee ontwerpen van zonneparken kunnen worden beoordeeld en verbeterd, zowel wat betreft ecologische impact als opbrengst. Ontwikkelaars maken daar steeds meer gebruik van en die trend zet ongetwijfeld door in 2022.’

Grotere uitdagingen
Een tweede majeure shift in de markt voor grootschalige pv-systemen betreft de ontwikkeling van zon op water. Eind 2020 werd in Nederland de grens van 100 megawattpiek doorbroken, op dit moment ligt de capaciteit alweer ruimschoots hoger. Folkerts ziet dat daarbij steeds grotere uitdagingen worden opgepakt. Zo wijst hij op de plannen voor drijvende zonne-energiesystemen op het IJsselmeer waarbij het opwekken van zonnestroom samengaat met natuurontwikkeling.

Snelle vooruitgang
Folkerts: ‘Die zullen er dit jaar nog niet liggen. We zijn nog in het stadium van studies die TNO in samenwerking met de markt oppakt. Grote kans dat er op dat gebied iets gaat gebeuren; als iets alleen maar voordelen heeft dan gebeurt het meestal ook. Hetzelfde geldt voor zon op zee. De afgelopen jaren zijn diverse pilots uitgerold – er liggen al zonnepanelen op de Noordzee – maar het onderzoek bevindt zich in alle eerlijkheid nog in een vroeg stadium. De stap naar grotere demonstrators zal echter binnen afzienbare tijd worden gezet. TNO werkt daar volop aan mee, bijvoorbeeld door het testen van systeemontwerpen en het creëren van rekenmodellen, ook in internationale consortia. Ook hierbij staat de driehoek economische meerwaarde, technische haalbaarheid en maatschappelijke wenselijkheid centraal. We zijn er nog niet, het is een complexe zaak. Maar juist in de eerste ontwikkelfase van deze technologie is het mogelijk om snelle vooruitgang te boeken. Dat zullen we dan ook zien in 2022. Ik ben ervan overtuigd dat de combinatie van wind en zon op zee op termijn de standaard wordt.’