Verder heeft Enexis in 2021 ruim 900 megawatt aan ruimte op het stroomnet gecreëerd door het benutten van de zogenaamde reservecapaciteit op de vluchtstrook. Dit alles meldt chief executive officer van Enexis Evert den Boer in een position paper als bijdrage aan het rondetafelgesprek Elektriciteitsnet over het steeds vollere Nederlandse stroomnet dat deze week plaatsvindt in de Tweede Kamer.
Knelpunten verplaatsen zich
Den Boer stelt dat door de investeringen in de regionale elektriciteitsnetten de capaciteitsknelpunten zich in toenemende mate verplaatsen naar het hoogspanningsnet. ‘En als de oplossing voor de congestie ligt in de uitbreiding van de capaciteit van het hoogspanningsnet dan zullen de doorlooptijden fors oplopen.’
De Enexis-topman ziet dan ook meer soelaas in efficiënter benutten van het bestaande elektriciteitsnet. ‘Door bijvoorbeeld een zonnepark te bouwen op de plekken waar nog wel netcapaciteit is. Met energieregio’s, provincies, gemeenten, projectontwikkelaars en klanten bespreken we wat er in welk gebied mogelijk is. Want een “vol” elektriciteitsnet is feitelijk maar zo’n 10 procent van de tijd écht vol: dit geldt namelijk alleen tijdens de pieken in het transport van elektriciteit – bijvoorbeeld als de zon schijnt of wanneer er veel vraag is. De overige 90 procent van de tijd is er nog wel netcapaciteit beschikbaar. Dat biedt enorme potentie om het bestaande net beter uit te nutten. De uitdaging is om grote elektriciteitspieken te voorkomen, bestaande pieken te verkleinen en de dalen beter te gebruiken.’
Nieuwe contractvormen zonneparken
Enexis werkt aan nieuwe contractvormen met eigenaren van zonneparken waarbij de netbeheerder een prikkel creëert om de capaciteit die buiten de piekmomenten beschikbaar is beter te benutten.
Dit kan ook via ‘congestiemanagement’ waarbij marktpartijen door prijsprikkels worden gestimuleerd om op bepaalde momenten meer of juist minder elektriciteit af te nemen of terug te leveren.
Wachtrij blijft oplopen
De stevige capaciteitsverruiming van de afgelopen jaren heeft volgens Den Boer niet kunnen voorkomen dat het aantal knelpunten in het elektriciteitsnet verder is toegenomen. ‘De capaciteitskaartjes kleuren roder en roder. En de komende jaren blijft dit zo, doordat de vraag naar netcapaciteit nog altijd sneller groeit dan het aanbod van nieuwe netcapaciteit. Er is sprake van een wachtrij van ongeveer 2.500 megawatt aan nieuwe klanten die wachten op het moment dat er transportcapaciteit beschikbaar komt. De wachttijd voor nieuwe aansluitingen liep in 2021 op.’
Ondanks alle netuitbreidingen en slimme oplossingen om het bestaande stroomnet beter te benutten, is transportschaarste voor de korte en middellange termijn volgens de topman een realiteit waar de samenleving zo verstandig mogelijk mee zal moeten omgaan.
De juni 2024-editie van Solar Magazine is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen over de toekomst van de Nederlandse pv-markt, het potentieel van de directe lijn, balkonzonnepanelen en het verhogen van het zelfverbruik.